Language/Iranian-persian/Grammar/Lesson-15:-Word-order-in-past-tense-sentences/az
Հայերէն
Български език
官话
官話
Hrvatski jezik
Český jazyk
Nederlands
English
Suomen kieli
Français
Deutsch
עברית
हिन्दी
Magyar
Bahasa Indonesia
Italiano
日本語
Қазақ тілі
한국어
Lietuvių kalba
Νέα Ελληνικά
Şimali Azərbaycanlılar
Język polski
Português
Limba Română
Русский язык
Српски
Español
العربية القياسية
Svenska
Wikang Tagalog
தமிழ்
ภาษาไทย
Türkçe
Українська мова
Urdu
Tiếng Việt
Giriş[redaktə | mənbəni redaktə et]
Bu dərsdə keçmiş zaman cümlələrində kelime sırasının necə qurulacağını öyrənəcəyik. Fars dilində cümlə quruluşu, dilin özünəməxsusluğunu və ifadə tərzini əks etdirir. Keçmiş zaman ifadələri, baş verən hadisələri və vəziyyətləri ifadə etmək üçün vacibdir. Bu dərsi öyrənmək, sizə Fars dilində daha dəqiq və anlaşılan cümlələr qurma imkanı verəcək. Dərsimizdə zaman ifadələri və zərflərin istifadəsini də öyrənəcəyik.
Keçmiş Zaman Cümlələrinin Quruluşu[redaktə | mənbəni redaktə et]
Fars dilində keçmiş zaman cümlələrinin quruluşu əsasən aşağıdakı formada olur:
1. Fəl (fiil) - Cümlənin mərkəzi elementi
2. Mübtida (mövzu) - Cümlənin kim və ya nə olduğunu göstərir
3. Zərf və ya Zaman İfadələri - Cümlənin zamanını və ya kontekstini müəyyən edir
== Nümunələr:
| Farsça | Tələffüz | Şimal Azərbaycanca |
|---|---|---|
| من کتاب خواندم | man ketāb xāndam | Mən kitab oxudum |
| او دیروز به مدرسه رفت | ū dīruz be madrese raft | O dünən məktəbə getdi |
| ما شام غذا خوردیم | mā shām ghazā xordīm | Biz axşam yemək yedik |
| آنها فیلم دیدند | ānhā film dīdan | Onlar film izlədi |
Zaman İfadələri[redaktə | mənbəni redaktə et]
Zaman ifadələri keçmiş zaman cümlələrində hadisələrin nə vaxt baş verdiyini göstərir. Bu ifadələr cümlənin əvvəlində, ortasında ya da sonunda istifadə oluna bilər.
== Nümunələr:
| Farsça | Tələffüz | Şimal Azərbaycanca |
|---|---|---|
| دیروز | dīruz | Dünən |
| هفته پیش | hafte-ye pīsh | Keçən həftə |
| پارسال | pārsāl | Keçən il |
| چند روز قبل | chand rūz qabl | Bir neçə gün əvvəl |
Zərflərin İstifadəsi[redaktə | mənbəni redaktə et]
Zərflər cümlədə hadisənin necə, nə vaxt, harada baş verdiyini müəyyən edir. Fars dilində zərflər tez-tez cümlənin əvvəlində ya da sonunda yerləşir.
== Nümunələr:
| Farsça | Tələffüz | Şimal Azərbaycanca |
|---|---|---|
| او به آرامی صحبت کرد | ū be ārāmī sohbat kard | O sakitcə danışdı |
| من خیلی زود آمدم | man khaylī zūd āmadam | Mən çox tez gəldim |
| آنها با هم خوشحال بودند | ānhā bā ham khoshhāl būdand | Onlar bir yerdə xoşbəxt idilər |
Cümlə Quruluşunun İstiqamətləri[redaktə | mənbəni redaktə et]
Fars dilində cümlə quruluşu əksər hallarda Fəl + Mübtida + Obyekt (əgər varsa) formasındadır. Bununla yanaşı, cümlənin müxtəlif hissələrini vurğulamaq üçün söz sırasını dəyişdirmək mümkündür.
== Nümunələr:
| Farsça | Tələffüz | Şimal Azərbaycanca |
|---|---|---|
| من دیروز به پارک رفتم | man dīruz be pārk raftam | Mən dünən parkda idim |
| دیروز من به پارک رفتم | dīruz man be pārk raftam | Dünən mən parkda idim |
| به پارک دیروز رفتم | be pārk dīruz raftam | Parka dünən getdim |
Təcrübələr və Tətbiq ========================[redaktə | mənbəni redaktə et]
İndi isə öyrəndiklərinizi tətbiq etmək üçün bəzi tapşırıqlar verəcəyik:
1. Cümlələri tamamlayın: Aşağıdakı cümlələri tamamlayın, fiil və zaman ifadələrini düzgün şəkildə istifadə edin.
- من (دیدم) دیروز ______
- آنها (خوردند) هفته پیش ______
2. Söz sırasını dəyişin: Verilmiş cümlənin söz sırasını dəyişin.
- او دیروز خانه آمد.
- دیروز او خانه آمد.
3. Zaman ifadələrini əlavə edin: Aşağıdakı cümlələrə zaman ifadələri əlavə edin.
- من کتاب خواندم.
- آنها فیلم دیدند.
4. Zərfləri istifadə edin: Aşağıdakı cümlələrdə zərfləri istifadə edin.
- من ______ (tez) آمدم.
- او ______ (sakitcə) صحبت کرد.
5. Cümlələri tərcümə edin: Aşağıdakı cümlələri Şimal Azərbaycanca dilinə tərcümə edin.
- من دیروز به مدرسه رفتم.
- آنها خیلی خوشحال بودند.
6. Mübtida və Obyekti dəyişin: Aşağıdakı cümlələrdə mübtida və obyektin yerini dəyişin.
- من کتاب را خواندم.
- او فیلم را دید.
7. Zaman ifadələri ilə cümlələr qurun: Aşağıdakı zaman ifadələrini istifadə edərək cümlələr qurun.
- پارسال
- چند روز قبل
8. Zərflərlə cümlələr qurun: Aşağıdakı zərfləri istifadə edərək cümlələr qurun.
- آرامی
- خیلی
9. Cümlələri düzəldin: Aşağıdakı cümlələrdə qrammatik səhvləri düzəldin.
- او دیروز به خانه آمد.
- من خیلی tez گِل زدم.
10. Düzgün cümləni seçin: Aşağıdakı cümlələrdən düzgün olanı seçin.
- دیروز او کتاب خواند.
- او کتاب دیروز خواند.
Cavablar[redaktə | mənbəni redaktə et]
1. من (دیدم) دیروز بیوگرافی.
- آنها (خوردند) هفته پیش نان.
2. دیروز خانه آمد او.
- دیروز او خانه آمد.
3. من کتاب دیروز خواندم.
- آنها فیلم یک ay önce دیدilər.
4. من tez gəldim.
- O sakitcə danışdı.
5. Mən dünən məktəbə getdim.
- Onlar çox xoşbəxt idilər.
6. Mən kitabı oxudum.
- O filmi izlədi.
7. Mən keçən il kitab oxudum.
- Bir neçə gün əvvəl mən film izləmişdim.
8. O sakitcə danışdı.
- Mən tez gəldim.
9. O dünən evə gəldi.
- Mən çox tez yol çəkdim.
10. Diğer cümle doğru değil.
Bu dərs, keçmiş zaman cümlələrində kelime sırasını öyrənmək üçün bir başlanğıc oldu. Bu bilikləri gündəlik danışıqda istifadə edərək daha təsirli ifadələr yarada biləcəksiniz.
Other lessons[redaktə | mənbəni redaktə et]
- 0'dan A1'e Kurs → Qrammatika → Dərslər 22: Kompleks cümlələr və ədədlər
- 0 to A1 Course → Grammar → Lesson 5: Present tense conjugation of regular verbs
- 0-dan A1 səviyyəsinə → Qrammatika → Məsələ 21: İnfinitivlərin istifadəsi
- Lesson 4: Present tense conjugation of the verb to be
- 0-dan A1 səviyyəsinə → Qrammatika → Dərs 3: Fars dilində sözlərin sıralanması
- 0 to A1 Course
- Lesson 9: Possessive pronouns
- 0-dan A1-ə qədər Kurs → Qrammatika → Düzgün obyekt zamirləri
- 0-dan A1-ə qədər kurs → Qrammatika → Düzenli fiillərin keçmiş zamanı - Dərs 14
- Lesson 20: Using the imperative mood