Language/Swedish/Culture/Swedish-politics-and-society/az
Հայերէն
Български език
官话
官話
Hrvatski jezik
Český jazyk
Nederlands
English
Suomen kieli
Français
Deutsch
עברית
हिन्दी
Magyar
Bahasa Indonesia
فارسی
Italiano
日本語
Қазақ тілі
한국어
Lietuvių kalba
Νέα Ελληνικά
Şimali Azərbaycanlılar
Język polski
Português
Limba Română
Русский язык
Српски
Español
العربية القياسية
Wikang Tagalog
தமிழ்
ภาษาไทย
Türkçe
Українська мова
Urdu
Tiếng Việt
Giriş[redaktə | mənbəni redaktə et]
İsveç, yalnız gözəl təbiəti və inkişaf etmiş iqtisadiyyatı ilə deyil, eyni zamanda siyasəti və cəmiyyəti ilə də tanınır. Bu dərsdə, İsveçin siyasi sistemi və cəmiyyətdəki bəzi sosial məsələləri öyrənəcəyik. Bu biliklər, İsveç dilini öyrənmək istəyənlər üçün çox vacibdir, çünki dil öyrənmək, yalnız sözlər və qrammatika deyil, eyni zamanda o dilin mədəniyyətini və cəmiyyətini də başa düşmək deməkdir. Dərsimizdə aşağıdakı mövzulara toxunacağıq:
- İsveçin siyasi sistemi
- Sosial məsələlər
- İsveçdəki siyasi partiyalar
- Cəmiyyətin strukturu
İsveçin Siyasi Sistemi[redaktə | mənbəni redaktə et]
İsveç, parlament demokratiyası olan bir ölkədir. Bu, deməkdir ki, xalqın seçdiyi nümayəndələr, qanunları qəbul etmək və icra etmək üzrə səlahiyyətə malikdir. İsveçdəki siyasi sistemin əsas xüsusiyyətləri aşağıdakılardır:
- Parlament: İsveçin parlamenti "Riksdag" adlanır. Riksdag, 349 üzvdən ibarətdir və bu üzvlər hər dörd ildən bir seçilir.
- Hökumət: Hökumət, baş nazir tərəfindən rəhbərlik edilir. Baş nazir, parlamentdəki ən böyük siyasi partiyanın lideridir.
- Seçki sistemi: İsveçdəki seçki sistemi nisbəti təmsil edən sistemdir, yəni partiyalar aldıqları səslərə görə parlamentdəki yerləri paylayırlar.
Bu sistem, demokratik prinsiplər əsasında işləyir və vətəndaşların siyasi iştirakını təşviq edir.
Siyasi Partiyalar[redaktə | mənbəni redaktə et]
İsveçdə bir neçə əsas siyasi partiya var. Onların arasında:
| Partiya | Tələffüz | Şimali Azərbaycan Dilində Tercümə |
|---|---|---|
| Sosial Demokrat Partiyası | [sʊsɪˈaːl dɛmoˈkrat ˈpartiː] | Sosial Demokrat Partiyası |
| Mərkəzi Partiya | [ˈmɛrˌkɛːrˈtʃeː ˈpartiː] | Mərkəzi Partiya |
| İlerici Partiya | [ˈilɛrɪʃˈpartiː] | İlerici Partiya |
| Sağ Partiya | [sɔːg ˈpartiː] | Sağ Partiya |
Bu partiyalar, İsveçdəki müxtəlif sosial və iqtisadi məsələlərdəki baxışları ilə tanınır. Onların proqramları, seçki dövründə xalqın dəstəyini qazanmağa çalışır.
Sosial Məsələlər[redaktə | mənbəni redaktə et]
İsveç, inkişaf etmiş bir cəmiyyət olsa da, bəzən sosial məsələlərlə də qarşılaşır. Bu məsələlərdən bəziləri aşağıdakılardır:
- Bərabərlik: İsveçdə gender bərabərliyi və sosial bərabərlik çox əhəmiyyətlidir. Bu sahədə irəliləyişlər olsa da, hələ də müzakirə edilən məsələlər mövcuddur.
- İmmiqrasiya: İsveç, müxtəlif ölkələrdən gələn immiqrantlara ev sahibliyi edir. Bu, cəmiyyətin müxtəlifləşməsinə səbəb olur, lakin bəzi sosial problemləri də yarada bilər.
- Sosial təminat: İsveçdə sosial təminat sistemi güclüdür, lakin bəzən bu sistemin ədalətli paylanması ilə bağlı mübahisələr yaranır.
Bu məsələlər, İsveçdəki həyatın gündəlik reallığıdır və dil öyrənərkən bu konulara diqqət yetirmək vacibdir.
İstifadəçi Məşqləri[redaktə | mənbəni redaktə et]
Dərsdə öyrəndiklərinizi tətbiq etmək üçün aşağıdakı məşqləri yerinə yetirin:
Məşq 1: Siyasi Partiyaları Tanıyın[redaktə | mənbəni redaktə et]
Aşağıdakı partiyaların adlarını və onların tələffüzlərini yazın:
1. Sosial Demokrat Partiyası
2. Mərkəzi Partiya
3. İlerici Partiya
4. Sağ Partiya
Məşq 2: Düşüncələrinizi Yazın[redaktə | mənbəni redaktə et]
İsveçdəki sosial məsələlər haqqında fikirlərinizi yazın. Hər bir məsələyə dair bir cümlə yazın.
Məşq 3: Sözlər Axtarışı[redaktə | mənbəni redaktə et]
Aşağıdakı sözlərin mənasını tapın:
1. Bərabərlik
2. İmmiqrasiya
3. Sosial təminat
Məşq 4: Cümlələr Yaradın[redaktə | mənbəni redaktə et]
Aşağıdakı sözləri istifadə edərək cümlələr yaradın:
1. Parlament
2. Hökumət
3. Seçki sistemi
Məşq 5: Anlam Testi[redaktə | mənbəni redaktə et]
Aşağıdakı ifadələri doğru/yanlış olaraq qiymətləndirin:
1. Riksdag, İsveçin prezidentidir.
2. Hökumət, seçki zamanı seçilir.
3. Sosial məsələlər İsveçdə müzakirə edilmir.
Məşq 6: Müzakirə[redaktə | mənbəni redaktə et]
Sinifdə İsveçdəki sosial məsələlər haqqında müzakirə edin. Hər kəs öz fikirlərini paylaşsın.
Məşq 7: Rol Oynama[redaktə | mənbəni redaktə et]
İki nəfərlik bir qrupda çalışın və bir siyasi müzakirə həyata keçirin. Biriniz tərəfdar, digəri isə əleyhiniz olsun.
Məşq 8: Tədqiqat[redaktə | mənbəni redaktə et]
İsveçin bir sosial məsələni seçin və bu məsələ ilə bağlı qısa bir təqdimat hazırlayın.
Məşq 9: Söz Dağarcığı[redaktə | mənbəni redaktə et]
Aşağıdakı sözlərin sinonimlərini tapın:
1. Baş nazir
2. Seçki
3. Partiya
Məşq 10: Yazılı Tapşırıq[redaktə | mənbəni redaktə et]
İsveçin siyasi sistemi haqqında qısa bir məqalə yazın. Məqalədə sistemin əsas xüsusiyyətlərini izah edin.
Dərsdə öyrəndiklərinizin tətbiqi üçün bu məşqlər sizə çox kömək edəcək. Hər bir məşqi yerinə yetirərək, öyrənməyə davam edin və İsveç dilini daha da yaxşılaşdıra biləcəksiniz.