Language/Hindi/Grammar/Adjectives-and-Adverbs/az

Hindi → Qrammatika → 0-dan A1 səviyyəsi → Sıfatlar və Zərflər

Giriş

Hind dilində sıfatlar və zərflər, ifadələrimizi zənginləşdirən və daha təsirli edən vacib dil elementləridir. Sıfatlar, isimləri daha yaxşı tanıtdırmaq və onların xüsusiyyətlərini vurğulamaq üçün istifadə edilir, zərflər isə fiilləri, sıfatları və ya digər zərfləri daha da dəqiqləşdirir. Bu dərsdə, sıfatların və zərflərin rolu, isimlərlə razılıq, müqayisə dərəcələri və cümlələrdəki yerləşmələri haqqında öyrənəcəyik. Dərsimiz yeni başlayanlar üçün nəzərdə tutulmuşdur və sizə Hind dilində daha ifadəli olmağınıza kömək edəcəkdir.

Sıfatlar

Sıfatlar, isimləri təsvir edən sözlərdir. Onlar isimlərin keyfiyyətlərini, vəziyyətlərini və ya rənglərini ifadə etmək üçün istifadə olunur. Sıfatların əsas xüsusiyyətləri:

• Razılıq: Sıfatlar, təsvir etdikləri isimlə razı olmalıdırlar. Bu, cins (kişi, qadın, ya da qeyri-cins) və say (tək ya da cəm) baxımından baş verir.

• Müqayisə dərəcələri: Sıfatlar, müqayisə dərəcələri ilə bir-biri ilə müqayisə edilə bilər: müsbət, müqayisəli və üstün.

Sıfatların Razılığı

Sıfatlar, isimlərin cinsi və sayına görə dəyişir. Gəlin bunu bir neçə nümunə ilə görə bilək:

Hindi	Tələffüz	Şimali Azərbaycan dilindəki tərcümə
सुन्दर	sundar	gözəl
सुन्दर लड़का	sundar larka	gözəl oğlan
सुन्दर लड़की	sundar larki	gözəl qız
सुन्दर बच्चे	sundar bache	gözəl uşaqlar

Buradan görürük ki, sıfatlar isimlərin cinsinə və sayına görə dəyişir. Məsələn, "सुंदर" (gözəl) tək kişi isimlərində "सुंदर लड़का" (gözəl oğlan) və tək qadın isimlərində "सुंदर लड़की" (gözəl qız) şəklində istifadə olunur.

Müqayisə Dərəcələri

Sıfatların müqayisə dərəcələri üç əsas formada istifadə olunur:

• Müsbət: Bu, sadə sıfat formasıdır. Məsələn, "gözəl".

• Müqayisəli: İki şey arasında müqayisə aparan sıfatdır. Məsələn, "daha gözəl".

• Üstün: Bir şeyin digərindən daha yüksək olduğunu bildirir. Məsələn, "ən gözəl".

Müqayisə dərəcələrinin nümunələri:

Hindi	Tələffüz	Şimali Azərbaycan dilindəki tərcümə
सुंदर	sundar	gözəl
ज्यादा सुंदर	zyada sundar	daha gözəl
सबसे सुंदर	sabse sundar	ən gözəl

Görürük ki, "सुंदर" (gözəl) sözü "ज्यादा सुंदर" (daha gözəl) və "सबसे सुंदर" (ən gözəl) formasında istifadə olunur.

Zərflər

Zərflər, fiilləri, sıfatları və digər zərfləri daha yaxşı tanıtmaq üçün istifadə edilən sözlərdir. Zərflər, bir hərəkətin necə, nə zaman, harada və nə qədər olduğunu izah edir. Zərflərin növləri:

• Tarz zərfləri: Hərəkətin necə yerinə yetirildiyini bildirir.

• Zaman zərfləri: Hərəkətin nə zaman baş verdiyini bildirir.

• Məkan zərfləri: Hərəkətin harada baş verdiyini bildirir.

Tarz Zərfləri

Tarz zərfləri, fiilin necə yerinə yetirildiyini bildirir. Məsələn:

Hindi	Tələffüz	Şimali Azərbaycan dilindəki tərcümə
जल्दी	jaldi	tez
धीरे	dheere	yavaş
güzel	accha	yaxşı
dikkat से	dhyan se	diqqətlə

Görürük ki, "जल्दी" (tez), "धीरे" (yavaş) və "सावधानी से" (diqqətlə) sözləri hərəkətlərin necə olduğunu izah edir.

Zaman Zərfləri

Zaman zərfləri, hərəkətin nə zaman baş verdiyini bildirir. Məsələn:

Hindi	Tələffüz	Şimali Azərbaycan dilindəki tərcümə
आज	aaj	bu gün
कल	kal	sabah
अभी	abhi	indi
हमेशा	hamesha	həmişə

Zaman zərfləri, hərəkətlərin baş verdiyi zamanı izah edir. Məsələn, "आज" (bu gün) zərfi, bir şeyin bu gün baş verdiyini bildirir.

Cümlələrdə Yerləşmə

Hind dilində sıfatlar və zərflər cümlədə müxtəlif yerlərdə yerləşə bilər. Ümumiyyətlə, sıfatlar isimlərin önündə yerləşir, zərflər isə fiilin, sıfatın və ya digər zərflərin önündə yerləşə bilər.

Sıfatların Yerləşməsi

Sıfatlar, isimlərin önündə yerləşir. Məsələn:

Hindi	Tələffüz	Şimali Azərbaycan dilindəki tərcümə
यह एक सुंदर घर है	yeh ek sundar ghar hai	bu, gözəl bir evdir
वह एक बड़ा बगीचा है	vah ek bada bageecha hai	bu, böyük bir bağdır

Görürük ki, sıfatlar isimlərin önündə yerləşir: "सुंदर" (gözəl) "घर" (ev) sözünün önündədir.

Zərflərin Yerləşməsi

Zərflər isə bir çox yerdə yerləşə bilər. Məsələn:

Hindi	Tələffüz	Şimali Azərbaycan dilindəki tərcümə
वह जल्दी दौड़ता है	vah jaldi daudta hai	o, tez qaçır
वह हमेशा मुस्कुराता है	vah hamesha muskurata hai	o, həmişə gülümsəyir

Burada "जल्दी" (tez) zərfi fiilin önündədir, "हमेशा" (həmişə) zərfi isə fiilin önündədir.

Təcrübə Tapşırıqları

İndi öyrəndiklərinizi tətbiq etmək üçün bir neçə tapşırıq verəcəyik:

Tapşırıq 1

Aşağıdakı cümlələrdə sıfatları düzgün şəkildə əlavə edin:

1. यह ___ घर है. (gözəl)

2. वह ___ लड़की है. (böyük)

3. यह ___ बच्चा है. (kiçik)

Həll:

1. यह सुंदर घर है. (gözəl)

2. वह बड़ी लड़की है. (böyük)

3. यह छोटा बच्चा है. (kiçik)

Tapşırıq 2

Aşağıdakı cümlələrdə zərfləri düzgün şəkildə əlavə edin:

1. वह ___ चलता है. (tez)

2. वह ___ yazar. (yavaşca)

3. वह ___ danışır. (diqqətlə)

Həll:

1. वह जल्दी चलता है. (tez)

2. वह धीरे yazar. (yavaşca)

3. वह ध्यान से danışır. (diqqətlə)

Tapşırıq 3

Aşağıdakı sıfatları müqayisə dərəcələrində yazın:

1. सुंदर (gözəl) - ___ (daha gözəl)

2. बड़ा (böyük) - ___ (ən böyük)

3. तेज (tez) - ___ (daha tez)

Həll:

1. सुंदर - ज्यादा सुंदर (daha gözəl)

2. बड़ा - सबसे बड़ा (ən böyük)

3. तेज - ज्यादा तेज (daha tez)

Tapşırıq 4

Aşağıdakı cümlələrdə sıfatları və zərfləri düzgün yerləşdirin:

1. वह ___ गाड़ी है. (tez)

2. वह हमेशा ___ खेलता है. (yaxşı)

3. यह एक ___ घर है. (gözəl)

Həll:

1. वह तेज गाड़ी है. (tez)

2. वह हमेशा अच्छा खेलता है. (yaxşı)

3. यह एक सुंदर घर है. (gözəl)

Tapşırıq 5

Aşağıdakı cümlələri tamamlayın:

1. वह ___ घर में रहता है. (gözəl)

2. वह ___ vaxt sərf edir. (uzun)

3. O, ___ kitab oxuyur. (tez-tez)

Həll:

1. वह सुंदर घर में रहता है. (gözəl)

2. वह लंबा vaxt sərf edir. (uzun)

3. O, बार-बार kitab oxuyur. (tez-tez)

Tapşırıq 6

Aşağıdakı cümlələrdə sıfatları doğru formaya çevirin:

1. यह एक ___ (gözəl) evdir. (dişi)

2. Bu, ___ (böyük) bağdır. (cəm)

3. Bu, ___ (kiçik) uşaqlardır. (kişi)

Həll:

1. यह एक सुंदर (gözəl) evdir. (dişi)

2. Bu, बड़े (böyük) bağdır. (cəm)

3. Bu, छोटे (kiçik) uşaqlardır. (kişi)

Tapşırıq 7

Aşağıdakı cümlələrdə zərfləri düzəldin:

1. O, ___ (tez) qaçır.

2. O, ___ (yavaş) danışır.

3. O, ___ (diqqətlə) oxuyur.

Həll:

1. O, जल्दी qaçır. (tez)

2. O, धीरे danışır. (yavaş)

3. O, ध्यान से oxuyur. (diqqətlə)

Tapşırıq 8

Aşağıdakı sıfatları müqayisə dərəcəsində tamamlayın:

1. सुंदर - ___ (daha gözəl)

2. बड़ा - ___ (böyük)

3. तेज - ___ (daha tez)

Həll:

1. सुंदर - ज्यादा सुंदर (daha gözəl)

2. बड़ा - ज्यादा बड़ा (daha böyük)

3. तेज - ज्यादा तेज (daha tez)

Tapşırıq 9

Cümlələrin düzgün yerinə sıfatlar və zərfləri yerləşdirin:

1. O, ___ (tez) işlədi.

2. Bu, ___ (gözəl) bir evdir.

3. O, ___ (diqqətlə) oxuyur.

Həll:

1. O, जल्दी işlədi. (tez)

2. Bu, सुंदर bir evdir. (gözəl)

3. O, ध्यान से oxuyur. (diqqətlə)

Tapşırıq 10

Aşağıdakı cümlələrdə zərfləri və sıfatları düzgün şəkildə tamamlayın:

1. O, ___ (tez) qaçır.

2. Bu, ___ (kiçik) bir evdir.

3. O, ___ (yavaş) danışır.

Həll:

1. O, जल्दी qaçır. (tez)

2. Bu, छोटी bir evdir. (kiçik)

3. O, धीरे danışır. (yavaş)

Hindi Kursu - 0 dan A1 e kadar İçindekiler

• Kurs Tanıtımı

  ---

Tanışma ve Selamlama

• Temel Selamlamalar
• Kendini Tanıtma

  ---

Zamirler ve Fiiller

• Kişisel Zamirler
• Temel Fiiller

  ---

Sayılar ve Zaman

• Sayılar 1-20
• Zaman Söyleme

  ---

Soru Sorma ve Reddetme

• Soru Kelimeleri
• Reddetme

  ---

Aile ve İlişkiler

• Aile Üyeleri
• İlişkiler

  ---

Hindistan İsimleri ve Unvanlar

• Yaygın Hindistan İsimleri
• İnsanlara Hitap

  ---

Yiyecekler ve Yeme İçme

• Yaygın Yiyecekler
• Bir Restoranda Sipariş Vermek

  ---

Sıfatlar ve Zarflar

• Tanımlayıcı Sıfatlar
• Tarz Zarfları

  ---

Seyahat ve Ulaşım

• Ulaşım Yöntemleri
• Yön Sorma

  ---

Hindistan Festivalleri ve Tatilleri

• Başlıca Festival
• Halk Tatilleri

Other lessons

• 0 to A1 Course → Grammar → Nouns and Pronouns
• 0 to A1 Course
• Verbs and Conjugation
• 0-dan A1-ə qədər Kurs → Qrammatika → Hind Alifbası və Telaffuz