Language/German/Grammar/Using-Time-Expressions/az

Alman → Qramatika → 0-dan A1-ə Kurs → Zaman İfadələrindən İstifadə

Giriş

Alman dilini öyrənmək, yeni qapılar açmaq və fərqli mədəniyyətlərlə tanış olmaq üçün mükəmməl bir yoldur. Bu dərsdə biz zaman ifadələrindən necə istifadə edəcəyimizi öyrənəcəyik. Zaman ifadələri, cümlələrdəki fiillərin zamanını ifadə etmək üçün çox önəmlidir. Bu, bizə müzakirələrimizi daha aydın və anlaşılan etməyə kömək edir. İstər gündəlik həyatımızda, istərsə də daha rəsmi mühitlərdə, zaman ifadələri bizə öz fikirlərimizi düzgün ifadə etməyə imkan tanıyır.

Bu dərs aşağıdakı strukturu əhatə edəcək:

• Zaman ifadələrinin növləri

• Zaman ifadələrinin fiillərlə istifadəsi

• Bir neçə misal

• Tətbiq etmək üçün məşqlər

Zaman İfadələrinin Növləri

Alman dilində zaman ifadələri müxtəlif formalarda istifadə olunur. Aşağıda bunların bəzilərini təqdim edirik:

• Gündəlik Zaman İfadələri: bu ifadələr gündəlik həyatda tez-tez istifadə olunur. Məsələn, "hər gün" (jeden Tag), "bu gün" (heute), "dünən" (gestern) və s.

• Həftəlik Zaman İfadələri: "bu həftə" (diese Woche), "keçən həftə" (letzte Woche) və "gələn həftə" (nächste Woche) kimi ifadələrdir.

• Aylarla İlgili Zaman İfadələri: "bu ay" (diesen Monat), "keçən ay" (letzten Monat) və "gələn ay" (nächsten Monat) ifadələri.

• İl ilə İlgili Zaman İfadələri: "bu il" (dieses Jahr), "keçən il" (letztes Jahr) və "gələn il" (nächstes Jahr) ifadələri.

Zaman İfadələrinin Fiillərlə İstifadəsi

Zaman ifadələri, fiillərlə birləşərək cümlələrdə yer alır. Bu, cümlənin anlamını daha da aydınlaşdırır. Məsələn:

Alman	Tələffüz	Şimali Azərbaycan
Ich gehe jeden Tag ins Kino.	İx gehe yedən taq ins kino.	Hər gün kinoya gedirəm.
Wir haben gestern einen Film gesehen.	Vir habən gestərayın ayne film gəzehn.	Dünən bir film izləmişik.
Ich werde nächste Woche nach Berlin reisen.	İx vehrde nəxtə vaxə nax Berlin reizən.	Gələn həftə Berlində səyahət edəcəyəm.

Bu cür ifadələr, cümlədəki fiilin zamanını aydınlaşdırmaq üçün istifadə olunur. Zaman ifadəsi cümlənin başında, ortasında və ya sonunda ola bilər.

Misallar

Aşağıda zaman ifadələrinin istifadəsi ilə bağlı daha çox misal təqdim edirik:

Alman	Tələffüz	Şimali Azərbaycan
Ich arbeite jeden Tag.	İx arbaitə yedən taq.	Hər gün çalışıram.
Er kommt morgen.	Er komt morgan.	O, sabah gələcək.
Sie gehen am Freitag ins Restaurant.	Zi gehn am Fraitaq ins Restorant.	Onlar cümə günü restorana gedirlər.
Wir essen heute Abend.	Vir esən hoyte Abend.	Bu axşam yeyəcəyik.
Ich habe letzte Nacht gut geschlafen.	İx habə letzte naxt gut gəslafen.	Dünən gecə yaxşı yatdım.
Er wird nächsten Monat umziehen.	Er vehrd nəxtən mohaq umzihen.	O, gələn ay köçəcək.
Sie telefoniert jeden Sonntag.	Zi telefonirət yedən zondaq.	O, hər bazar telefonla danışır.
Ich mache das immer am Morgen.	İx maxə das imər am Morge.	Bunu həmişə səhər edirəm.
Wir treffen uns am Wochenende.	Vir trefən uns am vikenndə.	Biz həftə sonunda görüşəcəyik.
Er spielt oft im Park.	Er şpilət oft im Park.	O, tez-tez parkda oynayır.

Məşql

İndi isə öyrəndiyimiz zaman ifadələrini praktiki olaraq tətbiq edəcəyik. Aşağıdakı məşqləri yerinə yetirin:

1. Cümlələri tamamlayın: Aşağıdakı cümlələrdə boşluqları zaman ifadələri ilə doldurun.

• Ich gehe ___ (dünən) ins Kino.

• Er kommt ___ (sabaha) zurück.

• Wir treffen uns ___ (bu həftə).

2. Cümlələri düzəldin: Verilmiş cümlələri zaman ifadələrini düzgün yerlərdə düzəldin.

• Ich arbeite am Montag. (hər gün)

• Sie telefoniert am Cümə. (həftədə bir dəfə)

3. Zaman ifadələrini yazın: Aşağıdakı şəkillərdən birini seçin və onunla bağlı zaman ifadələri yazın.

• Şəklin təsviri

• Şəkil haqqında düşüncələriniz

4. Cümlələri çevirmək: Aşağıdakı cümlələri Şimali Azərbaycan dilindən Alman dilinə çevirin.

• Hər gün kitab oxuyuram.

• Dünən dostumla görüşdüm.

5. Sual-cavab: Aşağıdakı suallara cavab verin.

• Hər gün harada gedirsiniz?

• Gələn ay nə edəcəksiniz?

6. Sözləri birləşdirin: Aşağıdakı ifadələri birləşdirərək cümlələr yarada bilərsiniz.

• Hər bazar / parkda / oynayır.

• Gələn il / səyahət edəcək.

7. Cümlə düzəldin: Aşağıdakı zaman ifadələrini istifadə edərək öz cümlələrinizi yaradın.

• Bu gün

• Keçən həftə

• Hər gün

8. Zaman ifadələri ilə cümlə yaradın: Aşağıdakı zaman ifadələrini istifadə edərək cümlələr yaradın.

• Gələn ay

• Bu axşam

• Dünən

9. Düşüncə mübadiləsi: Zaman ifadələrini istifadə edərək bir-birinizlə müzakirə edin. Hər kəs öz planlarını paylaşsın.

10. Yazılı tapşırıq: Zaman ifadələrini istifadə edərək bir qısa hekayə yazın (5-6 cümlə).

Cavablar

1. Ich gehe gestern ins Kino.

Er kommt morgen zurück.

Wir treffen uns diese Woche.

2. Ich arbeite jeden Tag am Montag.

Sie telefoniert eine Woche am Cümə.

3. Tələbələr öz yaradıcılığını ifadə edəcək.

4. Ich lese jeden Tag ein Buch.

Gestern habe ich meinen Freund getroffen.

5. Hər gün kitab oxuyuram. - Ich lese jeden Tag ein Buch.

Dünən dostumla görüşdüm. - Ich habe gestern meinen Freund getroffen.

6. Hər bazar parkda oynayır. - Sie spielt jeden Sonntag im Park.

Gələn il səyahət edəcək. - Er wird nächsten Jahr reisen.

7. Bu gün hava gözəldir.

Keçən həftə kinoya getdim.

Hər gün idmanla məşğul oluram.

8. Gələn ay mənim doğum günüm var.

Bu axşam dostumla görüşəcəyəm.

Dünən çox əyləndik.

9. Tələbələr bir-birinin planlarını müzakirə edəcək.

10. Tələbələr öz hekayələrini yazacaqlar.

Bu dərs zamanı ifadələrinin istifadəsini öyrənməklə siz, Alman dilində daha anlaşıqlı və doğru cümlələr qura biləcəksiniz. Hadi, bu yeni biliklərinizi gündəlik həyatınıza tətbiq edin və praktikada sınayın!

Alman Dili Kursu - 0'dan A1'e Tablo

• Kursun Təqdimatı

  ---

Əsas Cümlə Strukturları

• Özəllik və Fiil
• Sair və Cins

  ---

Tərəfdaşlıq və Üsullar

• Tərəfdaşlıq və Hörmətlər
• Özünüzə Tanışlıq

  ---

Definitiv və İndefinitiv Madədlər

• Cins və Madədlər
• Birinci sayılar
• Fallar: Nominativ və Akuzatif

  ---

Rəqəmlər, Tarix və Vaxt

• Rəqəmlər 1-100
• Həftə Günü və Aylar
• Vaxtı Təyin Etmək

  ---

Fiillər və Qarışıq Şəkildəllər

• Fiil Formaları
• Mövcud Vaxt
• Ayrılır Fillər

  ---

Ailə və Dostlar

• Ailə Üzvləri
• Dostunuz Barədə Müzakirələr

  ---

Prepozisiyalar

• Prepozisiyalardan Faydalanmaq
• İki-Yön Prepozisiyalar

  ---

Yemək və İçki

• Yeməklər və Qidalanma
• İçkilər və Nəzarətli İçkilər

  ---

Almaniya və Alman Dilində danşan Ölkələr

• Yerlər və Məkanlar
• Mədəniyyət, Mutrəfiət və Adət-Qəbiləri

  ---

İsdəfətlər və Mənsubiyyət-Mənimlər

• Məni Pronomları
• Mənim Lazım Olanlar

  ---

Səyahət və Nəqliyyat

• Səyahət Bilgiləndirməsi
• İctimai Nəqliyyat

  ---

Modal Fiillər

• hünerlərin ifadəsi
• Mövqelər haqqında danışmaq

  ---

Alış-Veriş və Geyimlər

• Geyimlər Üçün Alış-Veriş
• Buynuzunu Almaq

  ---

Musiqi və Əyləncə

• Məşhur Musiqiçilər və Müzələr
• Film, Televiziya və Ədəbiyyat

  ---

Sifət və Sifət mənası olan kiplər

• Taşvirli Sifətlər
• |Müqayisəli və Ən-şərtdə

  ---

Sağlamlıq və Bədən

• Sağlamlığa Bağlı Müzakirələr
• Bədən Hissələri

  ---

Vaxt və Zaman Prepositionları

• Zaman İfadələrindən Faydalanmaq
• Zamanlıq Prepozisiyaları

Other lessons

• 0 to A1 Course → Grammar → Comparative and Superlative Forms
• 0 dan A1 Kursu → Grammatik → Kişisel Zamirler
• Temporal Prepositions
• 0 to A1 Course → Grammar → Cases: Nominative and Accusative
• 0 to A1 Course → Grammar → Expressing Abilities
• 0-dan A1 səviyyəsinə qədər kurs → Qrammatika → Mülkiyyət zərifləri
• 0-dan A1 səviyyəsinə qədər Alman dili kursu → Qrammatika → Əlfiyyat forması
• 0-dan A1-dək kurs → Qrammatika → Təsvir edici sifət
• 0 to A1 Course → Grammar → Noun and Gender
• 0 to A1 Course → Grammar → Separable Verbs
• 0'dan A1'e Kursu → Grammatik → Cinsiyet ve Makaleler
• 0 to A1 Course → Grammar → Two-Way Prepositions
• 0-dan A1-dək Kurs → Qrammatika → Mövzu və Fiil
• 0'dan A1'e Kadar Kurs → Dilbilgisi → Şimdiki Zaman