Language/Swedish/Grammar/Definite-and-indefinite-nouns/az

İsveç → Qrammatika → 0-dan A1 Kursuna → Müəyyən və Müəyyən Olmayan İsimlər

Giriş

İsveç dilində isimlərin istifadəsi, cümlələrin qurulmasında və ünsiyyətin zənginləşdirilməsində çox önəmlidir. Bu dərsdə, müəyyən və müəyyən olmayan isimlərin fərqlərini öyrənəcəyik. Müəyyən isimlər, spesifik bir şeyi qeyd edir, məsələn, "kitab" dedikdə, konkret bir kitabı nəzərdə tuturuq. Müəyyən olmayan isimlər isə, daha geniş bir anlamda istifadə olunur, məsələn, "bir kitab" dedikdə, hər hansı bir kitabı ifadə edirik. Bu fərqləri bilmək, İsveç dilində düzgün və anlaşıqlı danışmağı asanlaşdıracaq.

Dərsimizin strukturu aşağıdakı kimidir:

• Müəyyən və Müəyyən Olmayan İsimlərin Tərifi

• İsimlərin İstifadəsi Üçün Nümunələr

• Müəyyən və Müəyyən Olmayan İsimlərin Qrammatik Qaydaları

• Tətbiq Məşqləri

Müəyyən və Müəyyən Olmayan İsimlərin Tərifi

İsveç dilində isimlər, onların istifadəsinə görə iki əsas kateqoriyaya ayrılır: müəyyən və müəyyən olmayan isimlər. Müəyyən isimlər, spesifik bir şeyi ifadə edir, məsələn, "stul" (stul) – burada konkret bir stul nəzərdə tutulur. Müəyyən olmayan isimlər isə, daha geniş bir mənada istifadə olunur, məsələn, "bir stul" (bir stul) – burada hər hansı bir stul nəzərdə tutulur.

Müəyyən İsimlər

Müəyyən isimlər, adətən müəyyən artikellərlə birlikdə istifadə olunur. İsveç dilində, müəyyən isimlər "den", "det" və "de" artikelləri ilə göstərilir. Budur, müəyyən isimlərin bəzi nümunələri:

İsveç	Tələffüz	Şimal Azərbaycanlıca
stulen	ˈstʉːlɛn	stul
boken	ˈbuːkɛn	kitab
huset	ˈhʉːsɛt	ev
bilen	ˈbiːlɛn	avtomobil
hunden	ˈhʉndɛn	it

Müəyyən Olmayan İsimlər

Müəyyən olmayan isimlər isə "en" və "ett" artikelləri ilə istifadə olunur. Bu isimlər, xüsusi bir şeyi deyil, daha geniş bir konsepsiyanı ifadə edir. Budur, müəyyən olmayan isimlərin bəzi nümunələri:

İsveç	Tələffüz	Şimal Azərbaycanlıca
en stol	ɛn stʊl	bir stul
ett barn	ɛt bɑːrn	bir uşaq
en bok	ɛn buːk	bir kitab
ett hus	ɛt hʉːs	bir ev
en hund	ɛn hʊnd	bir it

İsimlərin İstifadəsi Üçün Nümunələr

Hər iki növ isimdən istifadə edərək cümlələr quraq. Bu, sizə müəyyən və müəyyən olmayan isimlərin gündəlik ünsiyyətdə necə istifadə olunduğunu başa düşməyə kömək edəcək.

Müəyyən İsimlər Üçün Nümunələr

1. Stulen çox gözəldir. (Stul çox gözəldir.)

2. Boken masanın üzərindədir. (Kitab masanın üzərindədir.)

3. Huset yeni tikilib. (Ev yeni tikilib.)

4. Bilen sürətli bir avtomobildir. (Avtomobil sürətli bir avtomobildir.)

5. Hunden parka gedir. (İt parka gedir.)

Müəyyən Olmayan İsimlər Üçün Nümunələr

1. En stul alıram. (Bir stul alıram.)

2. Ett barn oynayır. (Bir uşaq oynayır.)

3. En bok oxumaq istəyirəm. (Bir kitab oxumaq istəyirəm.)

4. Ett hus tikmək istəyirəm. (Bir ev tikmək istəyirəm.)

5. En hund dostumdur. (Bir it dostumdur.)

Müəyyən və Müəyyən Olmayan İsimlərin Qrammatik Qaydaları

İsveç dilində müəyyən və müəyyən olmayan isimlərin istifadəsi ilə bağlı bir neçə əsas qrammatik qayda var.

Müəyyən İsimlər

• Müəyyən isimlər, adətən danışılanda tanınan və konkret olan şeylər üçün istifadə olunur.

• Müəyyən artikellər, isimlərin sonunda əlavə olunur:

• "stul" → "stulen"

• "bok" → "boken"

• "hus" → "huset"

Müəyyən Olmayan İsimlər

• Müəyyən olmayan isimlər, daha geniş bir anlayışa işarə edərkən istifadə olunur.

• Müəyyən olmayan artikellər, isimlərin əvvəlində yerləşir:

• "stul" → "en stul"

• "bok" → "en bok"

• "hus" → "ett hus"

Tətbiq Məşqləri

Bu bölmədə, öyrəndiklərimizi tətbiq etmək üçün bəzi məşqlər yer alır. Hər bir məşq üçün doğru cavabı və izahatı təqdim edəcəyik.

Məşq 1: İsimlərin Müəyyən və Müəyyən Olmadığını Müəyyən Et

Aşağıdakı isimləri müəyyən və ya müəyyən olmayan kimi təsnif edin:

1. stul

2. boken

3. ett barn

4. hunden

5. en kitab

Cavablar:

1. Müəyyən olmayan

2. Müəyyən

3. Müəyyən olmayan

4. Müəyyən

5. Müəyyən olmayan

Məşq 2: Cümlələri Düzgün Formada Tamamlayın

Cümlələri tamamlayın:

1. ___ kitab çox maraqlıdır. (müəyyən olmayan)

2. ___ evimiz çox gözəldir. (müəyyən)

3. ___ stul ilə otururam. (müəyyən olmayan)

4. ___ it parka gedir. (müəyyən)

5. ___ uşaq oyun oynayır. (müəyyən olmayan)

Cavablar:

1. En

2. Huset

3. Ett

4. Hunden

5. Ett

Məşq 3: Doğru Artikeli Seçin

Aşağıdakı cümlələrdə doğru artikeli seçin:

1. ___ hund (müəyyən olmayan)

2. ___ kitap (müəyyən)

3. ___ ev (müəyyən olmayan)

4. ___ stul (müəyyən)

5. ___ uşaq (müəyyən olmayan)

Cavablar:

1. En

2. Boken

3. Ett

4. Stulen

5. Ett

Məşq 4: Cümlələri Düzgün İfadə Edin

Aşağıdakı cümlələri müvafiq formada yazın:

1. stulen - çox rahatdır. (müəyyən)

2. boken - oxumaq istəyirəm. (müəyyən)

3. ett barn - parka gedir. (müəyyən olmayan)

4. hunden - evimizdədir. (müəyyən)

5. en kitab - masada yerləşir. (müəyyən olmayan)

Cavablar:

1. Stulen - çox rahatdır.

2. Boken - oxumaq istəyirəm.

3. Ett barn - parka gedir.

4. Hunden - evimizdədir.

5. En kitab - masada yerləşir.

Məşq 5: Cümlələri Düzgün Şəkildə Yazın

Aşağıdakı cümlələri yazın:

1. ___ (stul) - çox gözəldir. (müəyyən)

2. ___ (ev) - yeni tikilib. (müəyyən)

3. ___ (avtomobil) - sürətli bir modeldir. (müəyyən olmayan)

4. ___ (it) - parka gedir. (müəyyən)

5. ___ (uşaq) - oynayır. (müəyyən olmayan)

Cavablar:

1. Stulen - çox gözəldir.

2. Huset - yeni tikilib.

3. Ett avtomobil - sürətli bir modeldir.

4. Hunden - parka gedir.

5. Ett uşaq - oynayır.

Məşq 6: Doğru Cümləni Seçin

Aşağıdakı cümlələrdən doğru olanını seçin:

1. Dövlət - çox gözəl bir ölkədir.

2. Bir - kitab oxumaq istəyirəm.

3. Mənim - itim dostumdur.

4. Hər - bir insanın öz hekayəsi var.

5. Bütün - evlər yeni tikilib.

Cavablar:

1. Doğru

2. Doğru

3. Doğru

4. Doğru

5. Doğru

Məşq 7: İsimlərin Doğru Formasını Yazın

Aşağıdakı isimlərin doğru formalarını yazın:

1. stul (müəyyən)

2. kitab (müəyyən olmayan)

3. ev (müəyyən)

4. it (müəyyən olmayan)

5. uşaq (müəyyən)

Cavablar:

1. Stulen

2. En kitab

3. Huset

4. En it

5. Uşaq

Məşq 8: Cümlələri Düzgün İfadə Edin

Aşağıdakı cümlələri düzəldin:

1. Stul - oturmaq istəyirəm. (müəyyən olmayan)

2. Ev - gözəl görünür. (müəyyən)

3. Uşaq - oyun oynayır. (müəyyən olmayan)

4. It - parka gedir. (müəyyən)

5. Kitab - masada yerləşir. (müəyyən olmayan)

Cavablar:

1. En stul - oturmaq istəyirəm.

2. Huset - gözəl görünür.

3. Ett uşaq - oyun oynayır.

4. Hunden - parka gedir.

5. En kitab - masada yerləşir.

Məşq 9: Cümlələri Düzgün Şəkildə Yazın

Aşağıdakı cümlələri yazın:

1. Hüquq - çox gözəldir. (müəyyən)

2. Bir - kitab oxumaq istəyirəm. (müəyyən olmayan)

3. Hər - insanın öz hekayəsi var. (müəyyən)

4. Stul - çox rahatdır. (müəyyən)

5. Uşaq - evimizdədir. (müəyyən)

Cavablar:

1. Huset - çox gözəldir.

2. En kitab - oxumaq istəyirəm.

3. Hər insan - öz hekayəsi var.

4. Stulen - çox rahatdır.

5. Uşaq - evimizdədir.

Məşq 10: Nümunələri Düzgün Şəkildə Yazın

Aşağıdakı nümunələri yazın:

1. Stul - masada yerləşir. (müəyyən)

2. Ev - çox gözəldir. (müəyyən)

3. Uşaq - oyun oynayır. (müəyyən olmayan)

4. It - parka gedir. (müəyyən)

5. Bir - kitab alıram. (müəyyən olmayan)

Cavablar:

1. Stul - masada yerləşir.

2. Huset - çox gözəldir.

3. Ett uşaq - oyun oynayır.

4. Hunden - parka gedir.

5. En kitab - alıram.

0-dan A1-e İsveç Dili Kursu - İçindekiler

• Kurs Sunumu

  ---

İsveç Diline Giriş

• Kişilerle Tanışma
• Veda Etme
• Yön Sormanın Yolları
• Bir Restorana Gitme

  ---

İsveççe Zamirleri

• Kişisel Zamirler
• Yansıtmalı Zamirler
• İşaret Zamirleri
• Belirtme Zamirleri

  ---

Renkler ve Sayılar

• Renkler
• Sayılar 0-20
• Sayılar 20-100
• Sayılar 100'den Yukarısı

  ---

İsveç Kültürü

• İsveç Alışkanlıkları
• İsveç Mutfak Kültürü
• İsveçtatilleri
• İsveç Coğrafyası

  ---

İsveç Fiilleri

• Şimdiki Zaman
• Geçmiş Zaman
• Gelecek Zaman
• Ile Birlikte Yer Alan Fiiller

  ---

Vücut Bölümleri ve Sağlık

• Vücut Bölümleri
• Belirtiler ve Hastalıklar
• Doktor'da

  ---

İsveççe İsimleri

• İsimlerin Cinsi
• Artikelleri Olan ve Olmayan İsimler
• Çoğul İsimler

  ---

Seyahat ve Yönler

• Ulaşım Araçları
• Bir Yolculuk Rezervasyonu
• Yön Verme

  ---

İsveç Tarihi

• Vikingler ve Orta Çağ
• Modern İsveç
• İsveç Siyasi ve Sosyal Hayatında

  ---

İsveç Sıfatları

• Esas Sıfatlar
• Sıfatların Kıyaslanması
• Birim Sıfatlar

  ---

İşler ve Meslekler

• Meslek Türleri
• İş Başvuruları ve Mülakatlar
• İşyerinde İsveççe