Language/Mandarin-chinese/Grammar/Common-and-Proper-Nouns/az
Հայերէն
Български език
官話
Hrvatski jezik
Český jazyk
Nederlands
English
Suomen kieli
Français
Deutsch
עברית
हिन्दी
Magyar
Bahasa Indonesia
فارسی
Italiano
日本語
Қазақ тілі
한국어
Lietuvių kalba
Νέα Ελληνικά
Şimali Azərbaycanlılar
Język polski
Português
Limba Română
Русский язык
Српски
Español
العربية القياسية
Svenska
Wikang Tagalog
தமிழ்
ภาษาไทย
Türkçe
Українська мова
Urdu
Tiếng Việt
Giriş[redaktə | mənbəni redaktə et]
Mandarin Çin dilində isimlər, cümlələrin əsasını təşkil edən və dilin anlaşıqlığını artıran önəmli bir hissədir. Bu dərsdə ümumi və xüsusi isimlər haqqında danışacağıq. Ümumi isimlər, adətən geniş anlamı olan və cins və ya növü təmsil edən sözlərdir, məsələn "insan", "kitab", "şəhər". Xüsusi isimlər isə konkret bir şeyi, yeri və ya şəxsi ifadə edən sözlərdir, məsələn "Pekin", "Ali", "Çin". Bu dərs, Mandarin Çin dilində isimlərin əsasını anlamağa kömək edəcək və sizin dil bacarıqlarınızı inkişaf etdirəcək.
Dərsimiz aşağıdakı struktura sahib olacaq:
- Ümumi İsimlər
- Xüsusi İsimlər
- İsimlərin Yazılışı və Tələffüzü
- Nümunələr
- Tapşırıqlar
Ümumi İsimlər[redaktə | mənbəni redaktə et]
Ümumi isimlər, bütün cins və növlərin qrupunu ifadə edən sözlərdir. Məsələn, "müəllim", "şagird", "ev" və s. Bu cür isimlər dilin daha geniş anlaşıqlı olmasına kömək edir. Ümumi isimlər yazılarkən kiçik hərflərlə yazılır.
Yazılış və Tələffüz[redaktə | mənbəni redaktə et]
Ümumi isimlərin yazılışı sadədir, lakin tələffüzü bəzi çətinliklər yarada bilər. Mandarin Çin dilində səslərin düzgün tələffüzü üçün tonlara diqqət etmək lazımdır. Hər bir sözün tonunu düzgün istifadə etmək, sözün mənasını dəyişə bilər.
| Mandarin Çin dili | Tələffüz | Şimali Azərbaycan dilində |
|---|---|---|
| 人 (rén) | /ʐən/ | İnsan |
| 书 (shū) | /ʃu/ | Kitab |
| 城市 (chéngshì) | /ʧəŋˈʃɨ/ | Şəhər |
| 学校 (xuéxiào) | /ɕyɛˈɕjɑʊ̯/ | Məktəb |
| 车 (chē) | /ʧʌ/ | Avtomobil |
Xüsusi İsimlər[redaktə | mənbəni redaktə et]
Xüsusi isimlər, konkret bir şəxsi, yeri və ya şeyi ifadə edir. Məsələn, "Ali", "Bakı", "Çin". Xüsusi isimlər yazılarkən böyük hərflə başlayır. Bu isimlər, cümlələrin daha spesifik olmasına kömək edir.
Yazılış və Tələffüz[redaktə | mənbəni redaktə et]
Xüsusi isimlərin tələffüzü də önəmlidir, çünki düzgün tələffüz edilmədikdə, anlaşılmazlıq yarana bilər. Xüsusi isimlərdə tonların düzgün istifadəsi daha da vacibdir.
| Mandarin Çin dili | Tələffüz | Şimali Azərbaycan dilində |
|---|---|---|
| 北京 (Běijīng) | /peɪ̯ˈtɕiŋ/ | Pekin |
| 阿里 (Ālǐ) | /ɑˈli/ | Ali |
| 中国 (Zhōngguó) | /ʈʂʊŋˈkwɔ/ | Çin |
| 俄罗斯 (Éluósī) | /əˈluɔsɨ/ | Rusiya |
| 哈萨克斯坦 (Hāsàkèstǎn) | /haˈsɑːkəstʌn/ | Qazaxıstan |
İsimlərin Yazılışı və Tələffüzü[redaktə | mənbəni redaktə et]
İsimlərin yazılışı sadədir, lakin Mandarin Çin dilinin tələffüzü bir az çətin ola bilər. Ümumi və xüsusi isimlər arasında fərqlilikləri bilmək, dilin düzgün istifadəsi üçün vacibdir.
- Ümumi isimlər kiçik hərflə yazılır.
- Xüsusi isimlər isə böyük hərflə başlayır.
Nümunələr[redaktə | mənbəni redaktə et]
Bu dərsdə öyrəndiklərimizi daha yaxşı anlamaq üçün aşağıda daha çox nümunələr təqdim edirik.
| Mandarin Çin dili | Tələffüz | Şimali Azərbaycan dilində |
|---|---|---|
| 教师 (jiàoshī) | /tɕjɑʊ̯ˈʂɨ/ | Müəllim |
| 学生 (xuéshēng) | /ɕyɛˈʃəŋ/ | Şagird |
| 医生 (yīshēng) | /iˈʃəŋ/ | Həkim |
| 电脑 (diànnǎo) | /tiɛnˈnɑʊ̯/ | Kompüter |
| 食物 (shíwù) | /ʃɨˈwu/ | Qida |
| 上海 (Shànghǎi) | /ʃɑŋˈhaɪ̯/ | Şanxay |
| 法国 (Fǎguó) | /faˈkwɔ/ | Fransa |
| 日本 (Rìběn) | /ʐɪˈpən/ | Yaponiya |
| 英国 (Yīngguó) | /jɪnɡˈkwɔ/ | İngiltərə |
| 加拿大 (Jiānádà) | /tɕjɛnɑˈda/ | Kanada |
Tapşırıqlar[redaktə | mənbəni redaktə et]
İndi öyrəndiklərimizi tətbiq etmək üçün bir neçə tapşırıq verəcəyik. Bu tapşırıqlar sizə isimləri tanımağa və düzgün istifadə etməyə kömək edəcək.
Tapşırıq 1[redaktə | mənbəni redaktə et]
Aşağıdakı sözlərin hansılarının ümumi isim, hansılarının isə xüsusi isim olduğunu müəyyən edin.
1. 北京
2. 猫
3. 玛丽
4. 狗
5. 书店
Cavablar:
1. 北京 - Xüsusi isim
2. 猫 - Ümumi isim
3. 玛丽 - Xüsusi isim
4. 狗 - Ümumi isim
5. 书店 - Ümumi isim
Tapşırıq 2[redaktə | mənbəni redaktə et]
Aşağıdakı cümlələrdəki isimləri tapın və onların növlərini qeyd edin.
1. 我爱我的猫。
2. 北京是中国的首都。
3. 玛丽是我的朋友。
4. 今天是星期一。
5. 这本书很好看。
Cavablar:
1. 猫 - Ümumi isim
2. 北京 - Xüsusi isim
3. 玛丽 - Xüsusi isim
4. 星期一 - Ümumi isim
5. 书 - Ümumi isim
Tapşırıq 3[redaktə | mənbəni redaktə et]
Aşağıdakı isimlərdən 5 ümumi və 5 xüsusi isim seçin.
Cavablar:
Ümumi isimlər: 猫, 狗, 学校, 医生, 书
Xüsusi isimlər: 北京, 玛丽, 中国, 日本, 法国
Tapşırıq 4[redaktə | mənbəni redaktə et]
Aşağıdakı sözlərin tələffüzünü düzgün yazın.
1. 书
2. 猫
3. 北京
4. 学校
5. 电脑
Cavablar:
1. 书 - shū
2. 猫 - māo
3. 北京 - Běijīng
4. 学校 - xuéxiào
5. 电脑 - diànnǎo
Tapşırıq 5[redaktə | mənbəni redaktə et]
Aşağıdakı cümləni düzəldin. "我爱北京和书。"
Cavab: "我爱北京和我的书。" (Mən Pekini və kitabımı sevirəm.)
Tapşırıq 6[redaktə | mənbəni redaktə et]
Xüsusi isimləri necə yazmalıyıq? Nümunə verin.
Cavab: Xüsusi isimləri böyük hərflə yazmalıyıq. Nümunə: "Ali", "Pekin".
Tapşırıq 7[redaktə | mənbəni redaktə et]
Aşağıdakı isimlərdən hansıları tələffüzü çətindir? Məsələn, "哈萨克斯坦".
Cavab: "哈萨克斯坦" tələffüzü çətindir.
Tapşırıq 8[redaktə | mənbəni redaktə et]
"猫" və "狗" sözlərinin mənası nədir?
Cavab: "猫" - pişik, "狗" - it.
Tapşırıq 9[redaktə | mənbəni redaktə et]
Xüsusi isimlərdən 3 misal gətirin.
Cavab: 北京, 法国, 日本.
Tapşırıq 10[redaktə | mənbəni redaktə et]
"教师" sözünün tələffüzünü yazın.
Cavab: "教师" - jiàoshī.