Language/Iranian-persian/Culture/Lesson-24:-Modern-history-and-contemporary-issues/az

İran Farsçası → mədəniyyət → 0-dan A1-dək kurs → Dərs 24: Müasir tarix və müasir məsələlər

Giriş

Bu dərs, İran Farsçasında müasir tarix və müasir məsələləri öyrənməyə yönəlmişdir. Müasir tarix, bir ölkənin mədəniyyəti, siyasəti və iqtisadiyyatı üçün əhəmiyyətli bir kontekstdir. 19-cu əsrdən bəri İranın başına gələn əsas hadisələri və trendləri araşdırmaq, həmçinin hazırkı sosial, siyasi və iqtisadi çətinlikləri anlamaq, İranın dilini öyrənmək üçün vacibdir. Bu dərsdə, İranın müasir tarixinin bəzi əsas məqamları ilə tanış olacaq və bu kontekstdə müasir məsələləri müzakirə edəcəyik.

19-cu Əsrdə İranın Tarixi

19-cu əsr, İranın müasir tarixində dönüş nöqtəsi olmuşdur. Bu dövrdə baş verən bir çox hadisə, İranın siyasi və sosial strukturlarını formalaşdırmışdır.

Qacar İmperiyası

Qacar İmperiyası, 19-cu əsrin əvvəllərində İranın hakimiyyətini ələ keçirmişdir. Bu dövr, həmçinin xarici müdaxilələrin artması ilə də xarakterizə olunur. İmperiya, bir çox daxili və xarici münaqişələrə məruz qalmışdır. Aşağıda Qacar İmperiyası dövründə baş verən bəzi mühüm hadisələri təqdim edirik:

İran Farsçası	Tələffüz	Şimal Azərbaycanı
انقلاب مشروطه	enqelāb-e moşrute	Məşrutə İnqilabı
جنگ جهانی اول	jang-e jahāni-ye avval	Birinci Dünya Müharibəsi
جنگ جهانی دوم	jang-e jahāni-ye dovvom	İkinci Dünya Müharibəsi
قرارداد ترکمانçay	qarārdād-e Torkamānčāy	Türkmənçay Müqaviləsi

Məşrutə İnqilabı

Məşrutə İnqilabı, 1905-1911-ci illərdə baş vermişdir. Bu inqilab, İranın müasir dövlət strukturlarına keçidini təmin etmişdir. Bu dövrdə, xalqın hüquqlarını müdafiə edən bir çox hərəkatlar meydana çıxmışdır.

20-ci Əsrdə Baş Verən Hadisələr

20-ci əsr, İranın müasir tarixində daha bir dövrün başlanğıcıdır. Bu dövrdə baş verən bəzi mühüm hadisələri nəzərdən keçirək.

1979 İslami İnqilabı

1979-cu ildə baş verən İslami İnqilab, İranın siyasi sistemini köklü şəkildə dəyişdirmişdir. Bu inqilabın nəticəsində Pahlavi İmperiyası devrilmiş və İslam Respublikası yaradılmışdır.

İran Farsçası	Tələffüz	Şimal Azərbaycanı
انقلاب اسلامی	enqelāb-e eslāmī	İslami İnqilab
جمهوری اسلامی ایران	jomhoori-ye eslāmī-ye Irān	İran İslam Respublikası
جنگ ایران و عراق	jang-e Irān va ʿIrāq	İran-İraq Müharibəsi
تحریم‌ها	taḥrīm-hā	Sanksiyalar

İranın Müasir Problemləri

İran, müasir dövrdə bir çox siyasi, sosial və iqtisadi problemlərlə qarşı-qarşıyadır. Bu məsələlər, ölkənin inkişafını əngəlləyən mühüm amillərdir.

Sosial Problemlər

İran cəmiyyətində sosial ədalət, gender bərabərliyi və insan hüquqları kimi məsələlər aktuallığını qoruyur.

Siyasi Problemlər

Siyasi sistemin mərkəzləşdirilməsi, müxalifətə qarşı repressiyalar və beynəlxalq əlaqələrdə gərginlik, İranın siyasi məsələlərini formalaşdıran əsas amillərdəndir.

İqtisadi Problemlər

İqtisadi sanksiyalar, işsizlik və inflyasiya, İranın iqtisadiyyatını ciddi şəkildə təsir edir. Bu çətinliklər, xalqın gündəlik həyatında hiss olunur.

Nəticə

Bu dərsdə, İranın müasir tarixi və müasir məsələləri haqqında geniş məlumat aldınız. Bu biliklər, İran Farscasını öyrənməyinizdə sizə kömək edəcəkdir. İndi, öyrəndiklərinizi tətbiq etmək üçün bəzi tapşırıqları yerinə yetirək.

Tapşırıqlar

1. Aşağıdakı cümlələri tamamlayın:

• 1979-cu ildə baş verən _______ (İslami İnqilab) İranın siyasi sistemini dəyişdirdi.

• _______ (Məşrutə İnqilabı) 1905-1911-ci illərdə baş verdi.

2. Aşağıdakı sözlərin sinonimlərini tapın:

• İnqilab

• Problem

• İqtisadiyyat

3. Aşağıdakı cümlələri doğru və ya yanlış olaraq qiymətləndirin:

• Qacar İmperiyası 20-ci əsrdə hakimiyyətə gəldi. (Yalnız)

• 1979-cu ildən sonra İran İslam Respublikası yaradıldı. (Doğru)

4. İranın müasir problemləri haqqında düşüncələrinizi yazın. Hər bir problemi ən azı bir cümlə ilə izah edin.

5. Aşağıdakı sözləri müvafiq cümlələrdə istifadə edin:

• Sanksiya

• Gender bərabərliyi

• Sosial ədalət

6. İşsizlik və inflyasiya problemləri ilə bağlı bir müzakirə aparın. Hər bir problemin səbəblərini və həll yollarını qeyd edin.

7. İranın müasir tarixində ən çox təsir edən hadisəni seçin və onun əhəmiyyətini izah edin.

8. Hər bir şagird 1979-cu ildən sonra baş verən bir hadisəni seçib, onun təsirlərini müzakirə etsin.

9. Aşağıdakı cədvəldə verilmiş sözləri düzgün tələffüz edin:

İran Farsçası	Tələffüz	Şimal Azərbaycanı
مشکل	moške	Problem
انقلاب	enqelāb	İnqilab
آزادی	āzādī	Azadlıq

10. Aşağıdakı cümlələri müvafiq şəkilçilərlə doldurun:

• İranın _______ (müasir) məsələləri müzakirə olunur.

İndi isə, öyrəndiklərinizi tətbiq edərək, bu tapşırıqları yerinə yetirin. Bu, sizin İran Farsçasını daha yaxşı mənimsəməyinizə kömək edəcəkdir.

İran Farsca Kursu - 0'dan A1'e Kadar İçin İçerik Tablosu

• Kurs Sunumu

  ---

Birim 1: Temel Selamlama ve Tanışma

• Ders 1: "Merhaba" ve "Elveda" Demek
• Ders 2: Kendinizi ve Başkalarını Tanıtma

  ---

Birim 2: Cümle Yapısı ve Temel Fiil Çekimleri

• Ders 3: Farsça Cümlelerde Kelime Sırası
• Ders 4: Fiil "ol"nin şimdiki zaman çekimi
• Ders 5: Düzenli Fiillerin Şimdiki Zaman Çekimi

  ---

Birim 3: Günlük rutin hakkında konuşmak

• Ders 6: Günlük Rutininiz Hakkında Konuşmak
• Ders 7: Başkalarının Günlük Rutini Hakkında Konuşmak

  ---

Birim 4: Nesne zamirleri ve sahiplik zamirleri

• Ders 8: Doğrudan Nesne Zamirleri
• Ders 9: Sahiplik Zamirleri

  ---

Birim 5: Fars Kültürü ve Gelenekleri

• Ders 10: Fars Görgü Kuralları ve Misafirperverlik
• Ders 11: Fars Tatilleri ve Kutlamaları

  ---

Birim 6: Yemek ve İçecek

• Ders 12: Yiyecek ve İçecek Siparişi
• Ders 13: Yiyecek ve İçecek Hakkında Konuşmak

  ---

Birim 7: Geçmiş zaman ve düzenli fiillerin çekimi

• Ders 14: Düzenli Fiillerin Geçmiş Zaman Çekimi
• Ders 15: Geçmiş Zaman Cümlelerinde Kelime Sırası

  ---

Birim 8: Fars Edebiyatı ve Sanatı

• Ders 16: Fars Şiiri ve Klasik Edebiyatı
• Ders 17: Fars Sineması ve Müziği

  ---

Birim 9: Seyahat ve Ulaşım

• Ders 18: Ulaşım Araçları
• Ders 19: Seyahat Hazırlıkları ve Rezervasyonlar

  ---

Birim 10: Emir kipi, mastar ve karmaşık cümleler

• Ders 20: Emir Kipini Kullanmak
• Ders 21: Mastarı Kullanmak
• Ders 22: Karmaşık Cümleler ve Bağlaçlar

  ---

Birim 11: Fars Tarihi ve Coğrafyası

• Ders 23: Fars Medeniyeti ve Antik Tarih
• Ders 24: Modern Tarih ve Güncel Konular

  ---

Birim 12: Serbest Zaman ve Eğlence

• Ders 25: Spor ve Aktif Rekreasyon
• Ders 26: Eğlence ve Boş Zaman Aktiviteleri

Other lessons

• دوره ۰ تا A1 → فرهنگ → درس ۱۱: تعطیلات و جشن‌های فارسی
• 0-dan A1 səviyyəsinə qədər Kurs → Mədəniyyət → Dərs 23: Fars mədəniyyəti və qədim tarixi
• 0-dan A1 səviyyəsinə qədər tam şərhli kurs → Mədəniyyət → Dərs 16: Fars poeziyası və klassik ədəbiyyatı
• دورهٔ ۰ تا A۱ → فرهنگ → درس ۱۰:آداب و رسوم ایرانی در پذیرایی
• Lesson 17: Persian cinema and music