Difference between revisions of "Language/German/Grammar/Using-Time-Expressions/az"

From Polyglot Club WIKI
Jump to navigation Jump to search
m (Quick edit)
 
m (Quick edit)
 
(One intermediate revision by the same user not shown)
Line 1: Line 1:


{{German-Page-Top}}
{{German-Page-Top}}
<div class="pg_page_title"><span lang>[[Language/German/az|Alman]] </span> → <span cat>[[Language/German/Grammar/az|Qramatika]]</span> → <span level>[[Language/German/Grammar/0-to-A1-Course/az|0-dan A1-ə Kurs]]</span> → <span title>Zaman İfadələrindən İstifadə</span></div>
== Giriş ==
Alman dilini öyrənmək, yeni qapılar açmaq və fərqli mədəniyyətlərlə tanış olmaq üçün mükəmməl bir yoldur. Bu dərsdə biz '''zaman ifadələrindən''' necə istifadə edəcəyimizi öyrənəcəyik. Zaman ifadələri, cümlələrdəki fiillərin zamanını ifadə etmək üçün çox önəmlidir. Bu, bizə müzakirələrimizi daha aydın və anlaşılan etməyə kömək edir. İstər gündəlik həyatımızda, istərsə də daha rəsmi mühitlərdə, zaman ifadələri bizə öz fikirlərimizi düzgün ifadə etməyə imkan tanıyır.
Bu dərs aşağıdakı strukturu əhatə edəcək:
* Zaman ifadələrinin növləri
* Zaman ifadələrinin fiillərlə istifadəsi


<div class="pg_page_title"><span lang>German</span> → <span cat>Grammar</span> → <span level>[[Language/German/Grammar/0-to-A1-Course/az|0 to A1 Course]]</span> → <span title>Using Time Expressions</span></div>
* Bir neçə misal
 
* Tətbiq etmək üçün məşqlər


__TOC__
__TOC__


== Məzmun ==
=== Zaman İfadələrinin Növləri ===


Bu dərsdə siz vərb və digər cümlə elementləri ilə birlikdə vaxt ifadələrindən necə istifadə edəcəyinizi öyrənəcəksiniz.
Alman dilində zaman ifadələri müxtəlif formalarda istifadə olunur. Aşağıda bunların bəzilərini təqdim edirik:


== Vaxt ifadələrinin hansı zamanlarda istifadə edilməsi ==
* '''Gündəlik Zaman İfadələri''': bu ifadələr gündəlik həyatda tez-tez istifadə olunur. Məsələn, "hər gün" (jeden Tag), "bu gün" (heute), "dünən" (gestern) və s.


Vaxt ifadələri, zamanların nöqtələrin düzgün ifadəsi üçün vacibdir. Əsasən, əməliyyatın hansı vaxtda başlayıb bitdiyini göstərmək üçün istifadə olunurlar.
* '''Həftəlik Zaman İfadələri''': "bu həftə" (diese Woche), "keçən həftə" (letzte Woche) "gələn həftə" (nächste Woche) kimi ifadələrdir.


Aşağıdakı qaydalara əməl edərək ən çox istifadə olunan vaxt ifadələrini öyrənə bilərsiniz:
* '''Aylarla İlgili Zaman İfadələri''': "bu ay" (diesen Monat), "keçən ay" (letzten Monat) və "gələn ay" (nächsten Monat) ifadələri.


=== Mövzu zamanı ===
* '''İl ilə İlgili Zaman İfadələri''': "bu il" (dieses Jahr), "keçən il" (letztes Jahr) və "gələn il" (nächstes Jahr) ifadələri.


Mövzu zamanı, əsasən, hər hansı bir hadisənin baş verdiyi zamanı göstərmək üçün istifadə olunur. Əgər bir hadisə hələ baş verməyibsə, mövzu zamanı "şimdilik" zamanı ilə əvəz olunur.
=== Zaman İfadələrinin Fiillərlə İstifadəsi ===


Mövzu zamanı vəzifələri aşağıdakı kimi yerinə yetirir:
Zaman ifadələri, fiillərlə birləşərək cümlələrdə yer alır. Bu, cümlənin anlamını daha da aydınlaşdırır. Məsələn:


{| class="wikitable"
{| class="wikitable"
! German !! Pronunciation !! North Azerbaijani
 
! Alman !! Tələffüz !! Şimali Azərbaycan
 
|-
|-
| Ich lese ein Buch. || İç leze ayn buh. || Mən bir kitab oxuyuram.
 
| Ich gehe jeden Tag ins Kino. || İx gehe yedən taq ins kino. || Hər gün kinoya gedirəm.
 
|-
|-
| Du trinkst Kaffee. || Du trinkst Kafe. || Sən kofe içirsin.
 
| Wir haben gestern einen Film gesehen. || Vir habən gestərayın ayne film gəzehn. || Dünən bir film izləmişik.
 
|-
|-
| Er arbeitet jetzt. || Er arbaytet yetst. || O, indi işləyir.
 
|-
| Ich werde nächste Woche nach Berlin reisen. || İx vehrde nəxtə vaxə nax Berlin reizən. || Gələn həftə Berlində səyahət edəcəyəm.
| Sie reist morgen ab. || Zi rayst morgən ab. || O, sabah gedəcək.
 
|}
|}


=== Geçmiş zaman ===
Bu cür ifadələr, cümlədəki fiilin zamanını aydınlaşdırmaq üçün istifadə olunur. Zaman ifadəsi cümlənin başında, ortasında və ya sonunda ola bilər.


Geçmiş zaman, bir hadisənin keçmişdə baş verdiyini və başa çatdığını göstərən vaxt ifadəsidir.
=== Misallar ===


Geçmiş zaman vəzifələri aşağıdakı kimi yerinə yetirir:
Aşağıda zaman ifadələrinin istifadəsi ilə bağlı daha çox misal təqdim edirik:


{| class="wikitable"
{| class="wikitable"
! German !! Pronunciation !! North Azerbaijani
 
! Alman !! Tələffüz !! Şimali Azərbaycan
 
|-
 
| Ich arbeite jeden Tag. || İx arbaitə yedən taq. || Hər gün çalışıram.
 
|-
|-
| Ich las ein Buch. || İç las ayn buh. || Mən bir kitab oxudu.
 
| Er kommt morgen. || Er komt morgan. || O, sabah gələcək.
 
|-
|-
| Du trankst Kaffee. || Du trankst Kafe. || Sən kofe içdin.
 
| Sie gehen am Freitag ins Restaurant. || Zi gehn am Fraitaq ins Restorant. || Onlar cümə günü restorana gedirlər.
 
|-
|-
| Er arbeitete gestern. || Er arbaytete gestern. || O, dünən işlədi.
 
| Wir essen heute Abend. || Vir esən hoyte Abend. || Bu axşam yeyəcəyik.
 
|-
|-
| Sie reiste letztes Jahr ab. || Zi raystə letstəs yar ab. || O, keçən il gedib.
|}


=== Gelecek zaman ===
| Ich habe letzte Nacht gut geschlafen. || İx habə letzte naxt gut gəslafen. || Dünən gecə yaxşı yatdım.


Gelecek zaman, bir hadisənin gələcəkdə baş verəcəyini göstərən vaxt ifadəsidir.
|-


Gelecek zaman vəzifələri aşağıdakı kimi yerinə yetirərək ifadələrə enerji və həyacan qatır:
| Er wird nächsten Monat umziehen. || Er vehrd nəxtən mohaq umzihen. || O, gələn ay köçəcək.


{| class="wikitable"
! German !! Pronunciation !! North Azerbaijani
|-
|-
| Ich werde ein Buch lesen. || İç verde ayn buh lezen. || Mən bir kitab oxuyacağam.
 
| Sie telefoniert jeden Sonntag. || Zi telefonirət yedən zondaq. || O, hər bazar telefonla danışır.
 
|-
|-
| Du wirst Kaffee trinken. || Du virsht Kafe trinken. || Sən kofe içəcəksən.
 
| Ich mache das immer am Morgen. || İx maxə das imər am Morge. || Bunu həmişə səhər edirəm.
 
|-
|-
| Er wird morgen arbeiten. || Er virde morgən arbayten. || O, sabah işləyəcək.
 
| Wir treffen uns am Wochenende. || Vir trefən uns am vikenndə. || Biz həftə sonunda görüşəcəyik.
 
|-
|-
| Sie wird nächstes Jahr abreisen. || Zi virde nächstes yar abreisen. || O, gələn il gedəcək.
 
| Er spielt oft im Park. || Er şpilət oft im Park. || O, tez-tez parkda oynayır.
 
|}
|}


=== Geniş zaman ===
=== Məşql ===
 
İndi isə öyrəndiyimiz zaman ifadələrini praktiki olaraq tətbiq edəcəyik. Aşağıdakı məşqləri yerinə yetirin:
 
1. '''Cümlələri tamamlayın''': Aşağıdakı cümlələrdə boşluqları zaman ifadələri ilə doldurun.
 
* Ich gehe ___ (dünən) ins Kino.
 
* Er kommt ___ (sabaha) zurück.
 
* Wir treffen uns ___ (bu həftə).
 
2. '''Cümlələri düzəldin''': Verilmiş cümlələri zaman ifadələrini düzgün yerlərdə düzəldin.
 
* Ich arbeite am Montag. (hər gün)
 
* Sie telefoniert am Cümə. (həftədə bir dəfə)
 
3. '''Zaman ifadələrini yazın''': Aşağıdakı şəkillərdən birini seçin və onunla bağlı zaman ifadələri yazın.
 
* Şəklin təsviri
 
* Şəkil haqqında düşüncələriniz
 
4. '''Cümlələri çevirmək''': Aşağıdakı cümlələri Şimali Azərbaycan dilindən Alman dilinə çevirin.
 
* Hər gün kitab oxuyuram.
 
* Dünən dostumla görüşdüm.
 
5. '''Sual-cavab''': Aşağıdakı suallara cavab verin.
 
* Hər gün harada gedirsiniz?
 
* Gələn ay nə edəcəksiniz?
 
6. '''Sözləri birləşdirin''': Aşağıdakı ifadələri birləşdirərək cümlələr yarada bilərsiniz.
 
* Hər bazar / parkda / oynayır.
 
* Gələn il / səyahət edəcək.
 
7. '''Cümlə düzəldin''': Aşağıdakı zaman ifadələrini istifadə edərək öz cümlələrinizi yaradın.
 
* Bu gün
 
* Keçən həftə
 
* Hər gün
 
8. '''Zaman ifadələri ilə cümlə yaradın''': Aşağıdakı zaman ifadələrini istifadə edərək cümlələr yaradın.
 
* Gələn ay
 
* Bu axşam
 
* Dünən
 
9. '''Düşüncə mübadiləsi''': Zaman ifadələrini istifadə edərək bir-birinizlə müzakirə edin. Hər kəs öz planlarını paylaşsın.
 
10. '''Yazılı tapşırıq''': Zaman ifadələrini istifadə edərək bir qısa hekayə yazın (5-6 cümlə).
 
=== Cavablar ===
 
1. Ich gehe gestern ins Kino.
 
Er kommt morgen zurück.
 
Wir treffen uns diese Woche.
 
2. Ich arbeite jeden Tag am Montag.
 
Sie telefoniert eine Woche am Cümə.
 
3. Tələbələr öz yaradıcılığını ifadə edəcək.
 
4. Ich lese jeden Tag ein Buch.
 
Gestern habe ich meinen Freund getroffen.
 
5. Hər gün kitab oxuyuram. - Ich lese jeden Tag ein Buch.
 
Dünən dostumla görüşdüm. - Ich habe gestern meinen Freund getroffen.
 
6. Hər bazar parkda oynayır. - Sie spielt jeden Sonntag im Park.
 
Gələn il səyahət edəcək. - Er wird nächsten Jahr reisen.
 
7. Bu gün hava gözəldir.
 
Keçən həftə kinoya getdim.
 
Hər gün idmanla məşğul oluram.


Geniş zaman, bir hadisənin hazırda baş verdiyini və ya həmişə baş verdiyini göstərən bir vaxt ifadəsidir.
8. Gələn ay mənim doğum günüm var.


Geniş zaman vəzifələri aşağıdakı kimi yerinə yetirir:
Bu axşam dostumla görüşəcəyəm.


{| class="wikitable"
Dünən çox əyləndik.
! German !! Pronunciation !! North Azerbaijani
|-
| Ich lese ein Buch. || İç leze ayn buh. || Mən bir kitab oxuyuram.
|-
| Du trinkst Kaffee. || Du trinkst Kafe. || Sən kofe içirsin.
|-
| Er arbeitet hart. || Er arbaytet hart. || O, çətin işləyir.
|-
| Sie reist oft. || Zi rayst offt. || O, çox səyahət edir.
|}


== Qaynaqlar ==
9. Tələbələr bir-birinin planlarını müzakirə edəcək.


Bu dərsdə istifadə olunan bütün mənbələr:
10. Tələbələr öz hekayələrini yazacaqlar.


* https://www.fluentu.com/blog/german/german-time-phrases/
Bu dərs zamanı ifadələrinin istifadəsini öyrənməklə siz, Alman dilində daha anlaşıqlı və doğru cümlələr qura biləcəksiniz. Hadi, bu yeni biliklərinizi gündəlik həyatınıza tətbiq edin və praktikada sınayın!
* https://www.grammarly.com/blog/german-tenses/


{{#seo:
{{#seo:
|title=Alman dilində vaxt ifadələrindən istifadə etmək → 0-dan A1-ə qədər tam Alman dili kursu
|keywords=alman dilində vaxt ifadələri, alman dilində vaxt ifadələri istifadəsi, alman dilində vaxt ifadələri ilə öyrənmək, alman dilində vaxt ifadələri öyrənmə, alman dilində ən çox istifadə olunan vaxt ifadələri, alman dilində vaxt ifadələri öyrənmək
|description=Alman dilində vaxt ifadələrindən necə istifadə edəcəyinizi öyrənin: Mövzu zamanı, Geçmiş zaman, Gelecek zaman və Geniş zaman. 0-dan A1-ə qədər tam Alman dili kursuna daxil olun.}}


|title=Alman Dilində Zaman İfadələri
|keywords=Alman, qramatika, zaman ifadələri, dil öyrənmək, dil kursu
|description=Bu dərsdə Alman dilində zaman ifadələrini necə istifadə etməyi öyrənəcəksiniz.
}}


{{German-0-to-A1-Course-TOC-az}}
{{Template:German-0-to-A1-Course-TOC-az}}


[[Category:Course]]
[[Category:Course]]
Line 107: Line 229:
[[Category:0-to-A1-Course]]
[[Category:0-to-A1-Course]]
[[Category:German-0-to-A1-Course]]
[[Category:German-0-to-A1-Course]]
<span gpt></span> <span model=gpt-3.5-turbo></span> <span temperature=0.7></span>
<span openai_correct_model></span> <span gpt></span> <span model=gpt-4o-mini></span> <span temperature=0.7></span>
 
 


==Other lessons==
* [[Language/German/Grammar/Comparative-and-Superlative-Forms/az|0 to A1 Course → Grammar → Comparative and Superlative Forms]]
* [[Language/German/Grammar/Personal-Pronouns/az|0 dan A1 Kursu → Grammatik → Kişisel Zamirler]]
* [[Language/German/Grammar/Temporal-Prepositions/az|Temporal Prepositions]]
* [[Language/German/Grammar/Cases:-Nominative-and-Accusative/az|0 to A1 Course → Grammar → Cases: Nominative and Accusative]]
* [[Language/German/Grammar/Expressing-Abilities/az|0 to A1 Course → Grammar → Expressing Abilities]]
* [[Language/German/Grammar/Possessive-Pronouns/az|0-dan A1 səviyyəsinə qədər kurs → Qrammatika → Mülkiyyət zərifləri]]
* [[Language/German/Grammar/Verb-Forms/az|0-dan A1 səviyyəsinə qədər Alman dili kursu → Qrammatika → Əlfiyyat forması]]
* [[Language/German/Grammar/Descriptive-Adjectives/az|0-dan A1-dək kurs → Qrammatika → Təsvir edici sifət]]
* [[Language/German/Grammar/Noun-and-Gender/az|0 to A1 Course → Grammar → Noun and Gender]]
* [[Language/German/Grammar/Separable-Verbs/az|0 to A1 Course → Grammar → Separable Verbs]]
* [[Language/German/Grammar/Gender-and-Articles/az|0'dan A1'e Kursu → Grammatik → Cinsiyet ve Makaleler]]
* [[Language/German/Grammar/Two-Way-Prepositions/az|0 to A1 Course → Grammar → Two-Way Prepositions]]
* [[Language/German/Grammar/Subject-and-Verb/az|0-dan A1-dək Kurs → Qrammatika → Mövzu və Fiil]]
* [[Language/German/Grammar/Present-Tense/az|0'dan A1'e Kadar Kurs → Dilbilgisi → Şimdiki Zaman]]


{{German-Page-Bottom}}
{{German-Page-Bottom}}

Latest revision as of 16:54, 12 August 2024


German-Language-PolyglotClub.jpg
Alman Qramatika0-dan A1-ə KursZaman İfadələrindən İstifadə

Giriş[edit | edit source]

Alman dilini öyrənmək, yeni qapılar açmaq və fərqli mədəniyyətlərlə tanış olmaq üçün mükəmməl bir yoldur. Bu dərsdə biz zaman ifadələrindən necə istifadə edəcəyimizi öyrənəcəyik. Zaman ifadələri, cümlələrdəki fiillərin zamanını ifadə etmək üçün çox önəmlidir. Bu, bizə müzakirələrimizi daha aydın və anlaşılan etməyə kömək edir. İstər gündəlik həyatımızda, istərsə də daha rəsmi mühitlərdə, zaman ifadələri bizə öz fikirlərimizi düzgün ifadə etməyə imkan tanıyır.

Bu dərs aşağıdakı strukturu əhatə edəcək:

  • Zaman ifadələrinin növləri
  • Zaman ifadələrinin fiillərlə istifadəsi
  • Bir neçə misal
  • Tətbiq etmək üçün məşqlər

Zaman İfadələrinin Növləri[edit | edit source]

Alman dilində zaman ifadələri müxtəlif formalarda istifadə olunur. Aşağıda bunların bəzilərini təqdim edirik:

  • Gündəlik Zaman İfadələri: bu ifadələr gündəlik həyatda tez-tez istifadə olunur. Məsələn, "hər gün" (jeden Tag), "bu gün" (heute), "dünən" (gestern) və s.
  • Həftəlik Zaman İfadələri: "bu həftə" (diese Woche), "keçən həftə" (letzte Woche) və "gələn həftə" (nächste Woche) kimi ifadələrdir.
  • Aylarla İlgili Zaman İfadələri: "bu ay" (diesen Monat), "keçən ay" (letzten Monat) və "gələn ay" (nächsten Monat) ifadələri.
  • İl ilə İlgili Zaman İfadələri: "bu il" (dieses Jahr), "keçən il" (letztes Jahr) və "gələn il" (nächstes Jahr) ifadələri.

Zaman İfadələrinin Fiillərlə İstifadəsi[edit | edit source]

Zaman ifadələri, fiillərlə birləşərək cümlələrdə yer alır. Bu, cümlənin anlamını daha da aydınlaşdırır. Məsələn:

Alman Tələffüz Şimali Azərbaycan
Ich gehe jeden Tag ins Kino. İx gehe yedən taq ins kino. Hər gün kinoya gedirəm.
Wir haben gestern einen Film gesehen. Vir habən gestərayın ayne film gəzehn. Dünən bir film izləmişik.
Ich werde nächste Woche nach Berlin reisen. İx vehrde nəxtə vaxə nax Berlin reizən. Gələn həftə Berlində səyahət edəcəyəm.

Bu cür ifadələr, cümlədəki fiilin zamanını aydınlaşdırmaq üçün istifadə olunur. Zaman ifadəsi cümlənin başında, ortasında və ya sonunda ola bilər.

Misallar[edit | edit source]

Aşağıda zaman ifadələrinin istifadəsi ilə bağlı daha çox misal təqdim edirik:

Alman Tələffüz Şimali Azərbaycan
Ich arbeite jeden Tag. İx arbaitə yedən taq. Hər gün çalışıram.
Er kommt morgen. Er komt morgan. O, sabah gələcək.
Sie gehen am Freitag ins Restaurant. Zi gehn am Fraitaq ins Restorant. Onlar cümə günü restorana gedirlər.
Wir essen heute Abend. Vir esən hoyte Abend. Bu axşam yeyəcəyik.
Ich habe letzte Nacht gut geschlafen. İx habə letzte naxt gut gəslafen. Dünən gecə yaxşı yatdım.
Er wird nächsten Monat umziehen. Er vehrd nəxtən mohaq umzihen. O, gələn ay köçəcək.
Sie telefoniert jeden Sonntag. Zi telefonirət yedən zondaq. O, hər bazar telefonla danışır.
Ich mache das immer am Morgen. İx maxə das imər am Morge. Bunu həmişə səhər edirəm.
Wir treffen uns am Wochenende. Vir trefən uns am vikenndə. Biz həftə sonunda görüşəcəyik.
Er spielt oft im Park. Er şpilət oft im Park. O, tez-tez parkda oynayır.

Məşql[edit | edit source]

İndi isə öyrəndiyimiz zaman ifadələrini praktiki olaraq tətbiq edəcəyik. Aşağıdakı məşqləri yerinə yetirin:

1. Cümlələri tamamlayın: Aşağıdakı cümlələrdə boşluqları zaman ifadələri ilə doldurun.

  • Ich gehe ___ (dünən) ins Kino.
  • Er kommt ___ (sabaha) zurück.
  • Wir treffen uns ___ (bu həftə).

2. Cümlələri düzəldin: Verilmiş cümlələri zaman ifadələrini düzgün yerlərdə düzəldin.

  • Ich arbeite am Montag. (hər gün)
  • Sie telefoniert am Cümə. (həftədə bir dəfə)

3. Zaman ifadələrini yazın: Aşağıdakı şəkillərdən birini seçin və onunla bağlı zaman ifadələri yazın.

  • Şəklin təsviri
  • Şəkil haqqında düşüncələriniz

4. Cümlələri çevirmək: Aşağıdakı cümlələri Şimali Azərbaycan dilindən Alman dilinə çevirin.

  • Hər gün kitab oxuyuram.
  • Dünən dostumla görüşdüm.

5. Sual-cavab: Aşağıdakı suallara cavab verin.

  • Hər gün harada gedirsiniz?
  • Gələn ay nə edəcəksiniz?

6. Sözləri birləşdirin: Aşağıdakı ifadələri birləşdirərək cümlələr yarada bilərsiniz.

  • Hər bazar / parkda / oynayır.
  • Gələn il / səyahət edəcək.

7. Cümlə düzəldin: Aşağıdakı zaman ifadələrini istifadə edərək öz cümlələrinizi yaradın.

  • Bu gün
  • Keçən həftə
  • Hər gün

8. Zaman ifadələri ilə cümlə yaradın: Aşağıdakı zaman ifadələrini istifadə edərək cümlələr yaradın.

  • Gələn ay
  • Bu axşam
  • Dünən

9. Düşüncə mübadiləsi: Zaman ifadələrini istifadə edərək bir-birinizlə müzakirə edin. Hər kəs öz planlarını paylaşsın.

10. Yazılı tapşırıq: Zaman ifadələrini istifadə edərək bir qısa hekayə yazın (5-6 cümlə).

Cavablar[edit | edit source]

1. Ich gehe gestern ins Kino.

Er kommt morgen zurück.

Wir treffen uns diese Woche.

2. Ich arbeite jeden Tag am Montag.

Sie telefoniert eine Woche am Cümə.

3. Tələbələr öz yaradıcılığını ifadə edəcək.

4. Ich lese jeden Tag ein Buch.

Gestern habe ich meinen Freund getroffen.

5. Hər gün kitab oxuyuram. - Ich lese jeden Tag ein Buch.

Dünən dostumla görüşdüm. - Ich habe gestern meinen Freund getroffen.

6. Hər bazar parkda oynayır. - Sie spielt jeden Sonntag im Park.

Gələn il səyahət edəcək. - Er wird nächsten Jahr reisen.

7. Bu gün hava gözəldir.

Keçən həftə kinoya getdim.

Hər gün idmanla məşğul oluram.

8. Gələn ay mənim doğum günüm var.

Bu axşam dostumla görüşəcəyəm.

Dünən çox əyləndik.

9. Tələbələr bir-birinin planlarını müzakirə edəcək.

10. Tələbələr öz hekayələrini yazacaqlar.

Bu dərs zamanı ifadələrinin istifadəsini öyrənməklə siz, Alman dilində daha anlaşıqlı və doğru cümlələr qura biləcəksiniz. Hadi, bu yeni biliklərinizi gündəlik həyatınıza tətbiq edin və praktikada sınayın!


Other lessons[edit | edit source]