Language/Malay-individual-language/Grammar/Alphabet-and-Pronunciation/kk

Малай (жеке тіл) → Грамматика → 0-ден A1-ге дейінгі курс → Әліпби және дыбыстау

Малай тілінің грамматикасы – бұл тілді үйренудің маңызды негізі. Бүгінгі сабақта біз Малай тілінің әліпбиін және оның дыбысталуы туралы сөйлесеміз. Әліпби – бұл тілдің негізі, ал дыбыстау – оны дұрыс айту үшін маңызды. Малай тілінің әліпбиі 26 әріптен тұрады, олардың ішінде 6 дауысты және 20 дауыссыз әріп бар. Сіздер үшін бұл сабақ өте қызықты және пайдалы болады, себебі грамматиканың негіздері сіздердің тіл үйрену жолдарыңызда маңызды рөл атқарады.

Сабақтың құрылымы: - Малай тілінің әліпбиі - Дауысты және дауыссыз әріптер - Әріптердің дыбысталуы - Дыбысты дұрыс айту үшін мысалдар - Практикалық жаттығулар

Малай тілінің әліпбиі

Малай тілінің әліпбиі латын графикасына негізделген, және әріптер бірдей дыбысталады. Бұл, әсіресе, тілді жаңа үйреніп жүргендер үшін өте ыңғайлы. Малай тілінің әріптері мен олардың дыбысталуы төменде кесте түрінде көрсетілген:

Әріп	Дыбысталуы	Қазақша аударма
A	/a/	а
B	/b/	б
C	/tʃ/	ч
D	/d/	д
E	/ə/	э
F	/f/	ф
G	/g/	г
H	/h/	х
I	/i/	и
J	/dʒ/	дж
K	/k/	к
L	/l/	л
M	/m/	м
N	/n/	н
O	/o/	о
P	/p/	п
Q	/k/	к
R	/r/	р
S	/s/	с
T	/t/	т
U	/u/	у
V	/v/	в
W	/w/	у
X	/ks/	кс
Y	/j/	й
Z	/z/	з

Дауысты және дауыссыз әріптер

Малай тілінде дауысты және дауыссыз әріптер бар. Дауысты әріптер – бұл тілдің дыбысталуында негізгі рөл атқаратын элементтер. Дауыссыз әріптер болса, сөздерді қалыптастыруда және дыбыстауда маңызды. Малай тіліндегі дауысты және дауыссыз әріптерді қарастырайық.

Дауысты әріптер

Малай тілінің дауысты әріптері:

- A (а) - E (э) - I (и) - O (о) - U (у) - Y (й)

Осы дауысты әріптерді пайдаланып, мынадай сөздер құрастыруға болады:

Малай (жеке тіл)	Дыбыстау	Қазақша аударма
air	/air/	ауа
ekor	/ə.kor/	құйрық
ibu	/ibu/	ана
ombak	/ombak/	толқын
ubat	/ubat/	дәрі

Дауыссыз әріптер

Малай тілінің дауыссыз әріптері:

- B (б) - C (ч) - D (д) - F (ф) - G (г) - H (х) - J (дж) - K (к) - L (л) - M (м) - N (н) - P (п) - Q (к) - R (р) - S (с) - T (т) - V (в) - W (у) - X (кс) - Z (з)

Дауыссыз әріптермен сөздер құрастыруға болады:

Малай (жеке тіл)	Дыбыстау	Қазақша аударма
baju	/baju/	көйлек
cawan	/tʃawan/	шыны
daun	/daun/	жапырақ
gajah	/gajaɦ/	піл
rumah	/rumah/	үй

Әріптердің дыбысталуы

Әріптердің дыбысталуы өте маңызды, себебі дұрыс дыбыстау сөздің мағынасын өзгертуі мүмкін. Малай тілінде әрбір әріптің өзіндік дыбысталуы бар. Мысалы, "b" әрпі "б" дыбысына, "c" әрпі "ч" дыбысына сәйкес келеді. Әріптердің дыбысталуы бойынша 20 мысал келтірейік:

Малай (жеке тіл)	Дыбыстау	Қазақша аударма
batik	/batik/	батик
cendana	/tʃendana/	сандал
dadu	/dadu/	текше
elok	/elok/	сұлу
fotokopi	/fotokopi/	фотокопия
guru	/guru/	мұғалім
hutan	/hutan/	орман
ikan	/ikan/	балық
jendela	/dʒendela/	терезе
kalam	/kalam/	қалам
laut	/laut/	теңіз
malam	/malam/	түн
nasi	/nasi/	күріш
orang	/orang/	адам
padi	/padi/	астық
qari	/qari/	оқушы
raja	/raja/	патша
soto	/soto/	сото
taman	/taman/	бақ
udang	/udang/	креветка
video	/video/	видео
zaman	/zaman/	уақыт

Дыбысты дұрыс айту үшін мысалдар

Дыбысты дұрыс айту үшін, біз бірнеше мысалдарды қарастырамыз. Дұрыс дыбыстау – тіл үйренудің негізі. Сіздерге 10 мысал ұсынамын:

Малай (жеке тіл)	Дыбыстау	Қазақша аударма
abah	/abah/	әке
cikgu	/tʃikɡu/	мұғалім
dapur	/dapur/	асхана
emas	/emas/	алтын
fajar	/faʤar/	таң
gembira	/ɡembira/	қуаныш
haji	/hadʒi/	қажы
ibu	/ibu/	ана
jari	/dʒari/	саусақ
kuda	/kuda/	жылқы

Практикалық жаттығулар

Сабақтың соңында сіздер алған білімдеріңізді тексеру үшін бірнеше жаттығулар ұсынамын. Әр жаттығу үшін шешімдер мен түсіндірмелер берілген.

Жаттығу 1

• • Малай тілінде мына сөздерді дыбыстаңыз:**

1. Baju 2. Cendana 3. Dadu

• Шешімі:*

1. /baju/ 2. /tʃendana/ 3. /dadu/

Жаттығу 2

• • Мына сөздерді қазақ тіліне аударыңыз:**

1. Hutan 2. Gurung 3. Ikan

• Шешімі:*

1. Орман 2. Мұғалім 3. Балық

Жаттығу 3

• • Сөздерді дұрыс дыбыстаңыз:**

1. Malam 2. Nasi 3. Padi

• Шешімі:*

1. /malam/ 2. /nasi/ 3. /padi/

Жаттығу 4

• • Кестедегі сөздерді толықтырыңыз:**

- A: __ - B: __ - C: __

• Шешімі:*

- A: Agus - B: Baju - C: Cendana

Жаттығу 5

• • Дұрыс дыбысталуды табыңыз:**

1. Roti - a) /roti/ b) /rɔti/ 2. Sari - a) /sari/ b) /sɑri/

• Шешімі:*

1. a) /roti/ 2. a) /sari/

Жаттығу 6

• • Дыбыстап көріңіз:**

1. Gajah 2. Haji 3. Ibu

• Шешімі:*

1. /gajaɦ/ 2. /hadʒi/ 3. /ibu/

Жаттығу 7

• • Сөздерді табыңыз:**

1. Emas 2. Taman 3. Udang

• Шешімі:*

1. Алтын 2. Бақ 3. Креветка

Жаттығу 8

• • Сөзге дыбыстау қосыңыз:**

1. Dapur 2. Fajar 3. Gembira

• Шешімі:*

1. /dapur/ 2. /faʤar/ 3. /ɡembira/

Жаттығу 9

• • Сөздермен сөйлемдер құрастырыңыз:**

1. Kuda 2. Cikgu 3. Roti

• Шешімі:*

1. Жылқы жүгіріп жүр. 2. Мұғалім сабақ өткізіп жатыр. 3. Нан дәмді.

Жаттығу 10

• • Дыбыстарды сәйкестендіріңіз:**

1. A - a) /a/ b) /e/ 2. B - a) /b/ b) /d/

• Шешімі:*

1. a) /a/ 2. a) /b/

Малай тілі – бұл тек тіл емес, мәдениет, тарих және адамдар арасындағы байланыс. Сіздер бүгін алған білімдеріңізді практикада қолдануды ұмытпаңыз. Жақын арада келесі сабағымызда кездескенше!

Template:Malay-individual-language-0-to-A1-Course-TOC-kk