Language/Hindi/Grammar/Nouns-and-Pronouns/kk
Հայերէն
Български език
官话
官話
Hrvatski jezik
Český jazyk
Nederlands
English
Suomen kieli
Français
Deutsch
עברית
Magyar
Bahasa Indonesia
فارسی
Italiano
日本語
Қазақ тілі
한국어
Lietuvių kalba
Νέα Ελληνικά
Şimali Azərbaycanlılar
Język polski
Português
Limba Română
Русский язык
Српски
Español
العربية القياسية
Svenska
Wikang Tagalog
தமிழ்
ภาษาไทย
Türkçe
Українська мова
Urdu
Tiếng Việt
Кіріспе[edit | edit source]
Хинди тілін үйрену – бұл мәдениет пен тілдің терең тамырларына саяхат жасау. Зат есімдер мен есімдіктер – бұл тілді үйренудің негізі. Зат есімдер – біздің сөйлемдеріміздің құрылымын құрайтын маңызды элементтер, ал есімдіктер – оларды алмастырып, сөйлемдерімізді байытады. Бүгін біз хинди тіліндегі зат есімдер мен есімдіктерді тереңірек зерттеп, олардың қалай қолданылатынын түсінеміз.
Зат есімдер[edit | edit source]
Зат есімдер – бұл адамдарды, жануарларды, заттарды, орындарды және ойларды білдіретін сөздер. Хинди тілінде зат есімдер гендерге бөлінеді: еркек (मर्द) және әйел (औरत). Бұл зат есімдердің формаларына әсер етеді, әрі сөйлемдерде қолданылу ерекшеліктері бар.
Еркек зат есімдер[edit | edit source]
Еркек зат есімдер хинди тілінде "मर्द" (mard) деп аталады. Олардың көптеген мысалдары бар.
| Хинди | Дыбыстық жазу | Қазақша |
|---|---|---|
| लड़का | laṛkā | ұл |
| आदमी | ādmī | адам |
| बगीचा | bagīcā | бақ |
| स्कूल | skūl | мектеп |
| घर | ghar | үй |
Әйел зат есімдер[edit | edit source]
Әйел зат есімдер хинди тілінде "औरत" (aurat) деп аталады. Олар да әр түрлі формаларда кездеседі.
| Хинди | Дыбыстық жазу | Қазақша |
|---|---|---|
| लड़की | laṛkī | қыз |
| महिला | mahilā | әйел |
| किताब | kitāb | кітап |
| गाड़ी | gāṛī | көлік |
| कुर्सी | kursī | орындық |
Есімдіктер[edit | edit source]
Есімдіктер – бұл зат есімдердің орнын алмастыратын сөздер. Олар сөйлемді қысқартуға, әрі қарым-қатынасты жеңілдетуге көмектеседі. Хинди тіліндегі есімдіктердің бірнеше түрлері бар.
Жеке есімдіктер[edit | edit source]
Жеке есімдіктер – бұл адамдарды немесе заттарды көрсету үшін қолданылатын сөздер.
| Хинди | Дыбыстық жазу | Қазақша |
|---|---|---|
| मैं | main | мен |
| तुम | tum | сен |
| वह | vah | ол (еркек) |
| वह | vah | ол (әйел) |
| हम | ham | біз |
Жинақтық есімдіктер[edit | edit source]
Жинақтық есімдіктер – бұл бірнеше адамдарды немесе заттарды білдіретін сөздер.
| Хинди | Дыбыстық жазу | Қазақша |
|---|---|---|
| ये | ye | бұлар |
| वे | ve | олар |
| सभी | sabhī | барлығы |
| दोनों | dono | екеуі |
| कुछ | kuch | кейбір |
Зат есімдер мен есімдіктердің айырмашылықтары[edit | edit source]
Зат есімдер мен есімдіктердің арасында басты айырмашылық – зат есімдер нақты нәрселерді білдірсе, есімдіктер сол заттардың орнына қолданылатын сөздер. Мысалы:
- Зат есім: लड़का खेल रहा है (Ұл ойнап жатыр).
- Есімдік: वह खेल रहा है (Ол ойнап жатыр).
Жаттығулар[edit | edit source]
Енді біз үйренгенімізді бекіту үшін бірнеше жаттығулар жасайық.
Жаттығу 1: Зат есімдерді анықтаңыз[edit | edit source]
Төмендегі сөйлемдерден зат есімдерді тауып, оларды жазыңыз.
1. लड़की स्कूल जा रही है.
2. आदमी बगीचे में है.
3. किताब मेज पर है.
Шешімі:
1. लड़की, स्कूल
2. आदमी, बगीचा
3. किताब, मेज
Жаттығу 2: Есімдіктерді толтырыңыз[edit | edit source]
Төмендегі сөйлемдердегі зат есімдерді есімдіктермен алмастырыңыз.
1. लड़का खेल रहा है. → ___ खेल रहा है.
2. महिलाएं बाजार गई हैं. → ___ बाजार गई हैं.
3. किताबें मेज पर हैं. → ___ मेज पर हैं.
Шешімі:
1. वह
2. वे
3. олар
Жаттығу 3: Зат есімдер мен есімдіктерді сәйкестендіріңіз[edit | edit source]
Төмендегі зат есімдер мен есімдіктерді сәйкестендіріңіз.
1. लड़की
2. वे
3. आदमी
4. हम
Шешімі:
1. लड़की - ол (әйел)
2. वे - олар
3. आदमी - ол (еркек)
4. біз
Жаттығу 4: Еркек және әйел зат есімдерін жазыңыз[edit | edit source]
Төмендегі сөздерді еркек және әйел зат есімдеріне бөлініз.
1. डॉक्टर
2. शिक्षिका
3. बच्चा
4. बच्ची
Шешімі:
- Еркек зат есімдер: डॉक्टर, बच्चा
- Әйел зат есімдер: शिक्षिका, बच्ची
Жаттығу 5: Сөйлемдерді толықтырыңыз[edit | edit source]
Төмендегі сөйлемдерді есімдіктермен толықтырыңыз.
1. ___ बगीचे में खेल रहा है.
2. ___ स्कूल जा रही है.
3. ___ बाजार में हैं.
Шешімі:
1. वह
2. वह
3. वे
Жаттығу 6: Зат есімдер мен есімдіктерді салыстырыңыз[edit | edit source]
Сөйлемдердегі зат есімдер мен есімдіктерді салыстырыңыз.
1. लड़का और लड़की खेल रहे हैं.
2. वे स्कूल जा रहे हैं.
Шешімі:
1. Зат есімдер: लड़का, लड़की; Есімдіктер: олар
2. Зат есімдер: жоқ; Есімдіктер: олар
Жаттығу 7: Мысалдар жасаңыз[edit | edit source]
Еркек және әйел зат есімдерінен сөйлемдер жасаңыз.
1. Еркек зат есім: ___
2. Әйел зат есім: ___
Шешімі:
1. लड़का खेल रहा है.
2. लड़की खेल रही है.
Жаттығу 8: Сұрақтар жасаңыз[edit | edit source]
Еркек және әйел зат есімдеріне қатысты сұрақтар жасаңыз.
1. लड़का कहाँ है?
2. लड़की क्या कर रही है?
Шешімі:
1. लड़का बगीचे में है.
2. लड़की स्कूल में है.
Жаттығу 9: Сөйлемдерді жазу[edit | edit source]
Төмендегі сөздерді пайдаланып, сөйлем жазыңыз.
1. किताब
2. घर
3. गाड़ी
Шешімі:
1. किताब मेज पर है.
2. घर बड़ा है.
3. गाड़ी तेज चल रही है.
Жаттығу 10: Зат есімдер мен есімдіктерді өзгерту[edit | edit source]
Төмендегі сөйлемдердегі зат есімдер мен есімдіктерді өзгертіп жазыңыз.
1. लड़का स्कूल जा रहा है.
2. लड़की बगीचे में खेल रही है.
Шешімі:
1. लड़की स्कूल जा रही है.
2. लड़का बगीचे में खेल रहा है.
Басқа сабақтар[edit | edit source]
